Het is rond 1970; de tijd van de aksie, het visnet en de Tejo’s. In een kraakpand ergens hartje Amsterdam krioelen een stuk of acht peuters en kleuters door elkaar heen. Sommigen zijn bloot, anderen dragen alleen een onderbroek of luier. Twee kinderen roeren met hun handen in de net door een van hen geproduceerde poep; hun vriendje probeert een rat te ontleden. Het zal een wetenschapper in de dop zijn, alleen is het probleem hier wel dat de rat nog leeft. De kinderen rammen er lekker op los en gebruiken elkaar als boksbal. ‘Er is nogal wat onderlinge agressiviteit,’ constateert een volwassene. Fout, corrigeert een ander hem. ‘Deze agressie is van een beetje andere orde.’ Het is namelijk het uitleven van onzekerheden en elkaar daarvoor als mikpunt gebruiken. Op basis van vrije lustbeleving zullen de kinderen tot maksimale zelfontplooiing en zelfregulaatsie komen.
In de praktijk betekende dat dat ze volkomen vrijgelaten werden. ‘We kregen geen straf en er werden aan onze driften en lusten geen grenzen gesteld.’ zegt Marije Meerman jaren later in haar documentaire De Kresj over het antiautoritaire kinderdagverblijf waar bovenstaande taferelen zich afspeelden. De meeste oud-kresjgangers kijken met verwondering naar de beelden van hun jeugd. Wat een chaos! De vrijheid was fijn, zeggen ze nu, maar ze hadden als kind ook heel erg behoefte aan grenzen en regels. ‘Mijn God,’ verzucht een vrouw ‘wat hadden we het moeilijk!’ Sommigen zijn van de weeromstuit enorm ordelijk en regelneverig geworden. Hoezo maksimale zelfontplooiing?
Kinderen die nooit nee hebben gehoord, groeien vaak op tot verwende volwassenen die bij de eerste de beste frustratie omvallen. Maar oh, wat kost dát drieletter-woord ons een hoop moeite. ‘Nee!!’ Ik oefen voor de spiegel. Zonder puberend publiek – dat altijd tegenargumenten heeft – kan ik heel standvastig zijn. Samengeknepen lippen, emotieloze ogen, kaarsrechte houding. Nog een klein snorretje op de bovenlip en ik lijk precies op die ene, hele foute dictator. Maar real life blijft er van dat wilskrachtige alter ego weinig over. Zelfs mijn kaaklijn lijkt weker. Het ijzeren ‘nee!!’ verandert in een aarzelend ‘nee?’ Drie maal raden wie het triomfantelijkst uit de confrontatie komt.
Volgens alle deskundigen is dat niet goed, Niet voor pubers, niet voor ons, niet voor het gezin en niet voor het land. Tijd voor aksie. Laten politici deze maanden hun verkiezingscampagne maar voeren; wij ouders gaan voor de nee-campagne. Zodat straks elke puber in Nederland weet: als een ouder nee zegt, dan bedoelt-ie nee!
Gaat ‘nee zeggen’ of grenzen stellen en handhaven jou ook niet heel natuurlijk af? Lees dan de nieuwe J/M Puberspecial Voorjaar 2010 over het nut en de kunst van een goed huisreglement. Met onder meer: interviews met Keith Bakker (van het tv-programma Family Matters), Bart Chabot, Jochem van Gelder en Derk Bolt; wat we kunnen leren van de moord op tiener Maja Bradaric én de huisregel-top 10 in Nederlandse pubergezinnen.
J/M Puberspecial Voorjaar 2010 ligt vanaf 21 april in de winkel of via deze link online te bestellen.
Anne Elzinga
J/M-redacteur Anne Elzinga is getrouwd met Ronald en moeder van een dochter (19) en twee zonen van 15 en 12 jaar.
J/M is een informatief, journalistiek maandblad dat zich richt op alle aspecten van het ouderschap. Niet belerend, maar praktisch, toegankelijk en betrokken. De redactie informeert ouders helder en deskundig over de vele beslissingen die bij het opvoeden gemaakt moeten worden.
