Hoe kies je een school voor je kinderen? Je kijkt naar bereikbaarheid, sfeer, uitstroom, misschien naar de school waar familie of vrienden heen gaan. Wie er aan het roer van de school staat, is zelden doorslaggevend. De schooldirecteur is immers iemand met wie je in praktijk niet veel mee te maken zult hebben, denk je. Je ziet hem of haar vluchtig tijdens een voorlichtingsochtend, je schudt een handje, krijgt een schoolgids mee, en dat is het dan.
Toch komt steeds meer aan het licht dat groei in resultaten sterk samenhangt met goed leiderschap. Zouden ouders hiervan doordrongen zijn, dan zouden ze misschien heel andere keuzes maken. Want zwak leiderschap betekent dat de resultaten naar beneden gaan.
Schoolresultaten en schoolleiding gaan dus hand in hand, en dat is eigenlijk ook niet zo vreemd. Ga maar na: als je een sterke manager hebt – één die verstand heeft van zaken, het juiste personeel in huis haalt en zijn werknemers weet te motiveren – heeft dit een positieve uitwerking op de werkprestaties. Voor leerkrachten betekent dit dat ze lekker in hun vel zitten, plezier in hun werk hebben, zich er maximaal voor inzetten en ook het maximale uit hun leerlingen halen. Heb je te maken met een zwakke schooldirecteur, dan zijn leerkrachten ongemotiveerd of lopen ze juist heel erg op hun tenen zonder al te veel resultaat.
De meeste directeuren hebben het beste met hun school voor, maar blijven het een klus vinden om een school goed te besturen. Ze boksen op tegen de grote verscheidenheid aan taken, de eisen van hun schoolbestuur en inspectie, en de hoge werkdruk die leerkrachten in hun werk ervaren.
Bij sommige directeuren zie je dat ze alles nog maar half kunnen doen. Ze openen vergaderingen, maar vertrekken halverwege. Ze maken afspraken voor vervolgoverleg, maar het vervolgoverleg komt er nooit meer van. Leerkrachten worden door de schoolleiding overstelpt met scholingen. Op een gegeven moment krijgen de leerkrachten zoveel scholing dat niet meer duidelijk is hoe en of leerkrachten zich überhaupt nog ontwikkelen. Andere directeuren draven door in een visie; ze dromen over de ideale school en de ideale leerkracht. Er moet veel veranderd worden, in grote stappen, en op korte termijn.
Wie de vacatures in de krant erop naslaat, weet dat het niet eenvoudig is om een schooldirecteur te vinden. De status van een ‘respectabele functie’, die het directeurschap vroeger had, heeft het allang niet meer. Het is aanploeteren. Van ’s morgens vroeg tot ’s avonds laat, en vaak ook in de vakanties en weekenden. Je bent manusje van alles en je moet voor álles wat er op school gebeurt verantwoording afdragen.
En zo blijven leerkrachten en schoolbesturen dromen van die ideale schooldirecteur, die man of vrouw die ’s morgens vroeg altijd bij de hoofdingang staat om de handen van kinderen en ouders te schudden. Ze verlangen naar die directeur die altijd even zijn hoofd om de hoek van het klaslokaal steekt om te kijken of alles in orde is, of de leerkrachten en kinderen nog gelukkig uit hun ogen kijken. Iemand die altijd nog even uit nieuwsgierigheid de ouderkamer binnenwipt. Iemand die vol overgave wekelijks de nieuwsbrief in elkaar timmert en die alle leerlingen op school bij naam kent. Iemand die inhoudelijk goed op de hoogte is, bescheiden is, en weet dat verandering tijd kost. Het zijn de directeuren die door leerkrachten op handen wordt gedragen, omdat ze heilig geloven in de kwaliteiten van hun personeel en de kinderen.
Emma Singerland
Emma Slingerland is onderwijsadviseur. Ze traint en coacht leerkrachten op Amsterdamse basisscholen in het geven van goed taalonderwijs. Het werken met leerkrachten drijft haar regelmatig tot waanzin, en andere keren brengt het haar in staat van grote triomf. Met haar man Paul (43) en kinderen, Samuel (5), en Nuschka (bijna 4), woont ze sinds kort in het midden van het land.
J/M is een informatief, journalistiek maandblad dat zich richt op alle aspecten van het ouderschap. Niet belerend, maar praktisch, toegankelijk en betrokken. De redactie informeert ouders helder en deskundig over de vele beslissingen die bij het opvoeden gemaakt moeten worden.
