Op het matje geroepen. Op de school van mijn kinderen. Omdat mijn dochter de Cito uitzonderlijk slecht heeft gemaakt. En omdat de onvoldoendes van mijn zoon nu veranderd zijn in iets wat zich net onder het gemiddelde bevindt. Dat laatste is goed nieuws. Tenminste, zo moet ik het beschouwen. Ik laat de harde feiten over me heen komen, gelaten, om na tien minuten opgeschrikt te worden door de eierwekker. Met een zoete glimlach en duidelijke lichaamstaal van de beide juffen, word ik richting uitgang gedreven, om plaats te maken voor de volgende ouders, die met bange ogen in het donker zitten te wachten op het moment van de waarheid.
Met een leeg gevoel fiets ik naar huis. Waarom valt dit me zo zwaar? De juffen hebben gedaan wat ze moeten doen: de kinderen goed volgen, een toets afnemen, de toets analyseren, en de uitslag aan de ouders meedelen. Met de nodige uitleg erbij, uiteraard. Maar de uitleg is een schrale troost. ‘Echt, je dochter maakt op ons een heel intelligente indruk. Ze is bijzonder welbespraakt, heel sociaal, er mankeert niets aan haar verstand, het komt er alleen nog niet helemaal uit op de toetsen.’
De toetsuitslag is dus geen realistische weergave van hun daadwerkelijke capaciteiten. Er is geen twijfel over mogelijk of mijn kinderen het verschil weten tussen de grootste en de kleinste, of tussen de bovenste en de onderste (niveau van de Cito voor kleuters). Dit beamen de juffen, en dat blijkt ook overduidelijk tijdens de een-op-eenmomenten die ze met mijn kinderen hebben, of wanneer ze in kleine groepjes werken – iets wat ze vanaf volgend jaar steeds meer gaan doen. Toch vallen mijn kinderen op, en ze worden daarom van nu af aan extra in de gaten gehouden.
Waar ligt het aan? De juffen hebben meerdere verklaringen voor de zwakke scores van mijn kinderen. Een verklaring is dat mijn kinderen weinig oppikken van de klassikale instructie. Mijn zoontje lijkt altijd ver weg met zijn gedachten, mijn dochter doet altijd een klein middagdutje als het op belangrijke uitleg aankomt. Verder meldde de juf van mijn dochter al een aantal weken voor de afname van de Cito-toets dat ze nog niet echt muisvaardig is. Al wist ze het juiste antwoord eruit te vissen, dan nog slaagde ze er niet in om het juiste antwoord aan te klikken met haar kleine mollige vingertjes. Wat schaapachtig laat ik de juf weten dat ik haar thuis niet met de muis laat werken, maar met een scrollpad. Het heeft ook even geduurd voor ze dit onder de knie had, maar waarschijnlijk staan haar hersenen nu zo geprogrammeerd dat ze alleen nog maar over een vierkantje kan aaien en tikken, en niet meer op een knopje kan drukken (wat in feite veel eenvoudiger is).
Ik denk aan de leerkrachten die ik in mijn werk tegenkom. Die worden gek van het toetsen, maar ze zijn verplicht om ze af te nemen. Mijn advies is dan altijd dat je je echt niet helemaal lens hoeft te toetsen, als je maar op vaste momenten toetst en je de uitslag van toetsen gebruikt om je aanbod beter op de leerlingen af te stemmen. Want als je helemaal niet toetst, weet je helemaal niet waar je staat. Verder moet je weten wát je toetst, en moet je de toetsen wel op de juiste manier interpreteren.
Wat ik de leerkrachten in mijn werk adviseer, is precies wat de juffen op de school van mijn kinderen al doen. Waarom ik dus zo van slag ben, weet ik eigenlijk niet. Misschien zijn het toch de cijfertjes. Cijfertjes die nu vastliggen. Iedere ouder hoopt uiteindelijk dat zijn kind fluitend zijn schoolcarrière doorloopt, gelukkig is, en gewoon goed scoort op de Cito, ook al zijn het maar stomme cijfertjes.
Emma Singerland
Emma Slingerland is onderwijsadviseur. Ze traint en coacht leerkrachten op Amsterdamse basisscholen in het geven van goed taalonderwijs. Het werken met leerkrachten drijft haar regelmatig tot waanzin, en andere keren brengt het haar in staat van grote triomf. Met haar man Paul (43) en kinderen, Samuel (5), en Nuschka (bijna 4), woont ze sinds kort in het midden van het land.
J/M is een informatief, journalistiek maandblad met een uitgebreide website vol achtergrondinformatie voor ouders van 4- tot 16-jarigen. J/M richt zich op alle aspecten van het ouderschap. Niet belerend, maar praktisch, toegankelijk en betrokken. De redactie informeert ouders helder en deskundig over de vele beslissingen die bij het opvoeden gemaakt moeten worden.
