Iedere keer treft het me weer: mijn vrouw en ik hebben een totaal verschillende rol in het leven van Koekie, onze 10-jarige pleegzoon. De dagen rond kerst en oud en nieuw waren weer tekenend.

Koekie werd geteisterd door nachtmerries. Het dieptepunt daarvan was dat hij tegenover zijn moeder en mijn vrouw zat en gedwongen werd om te kiezen bij wie hij de rest van zijn leven zou doorbrengen. Juist op het moment dat hij er niet meer onderuitkwam zijn keuze kenbaar te maken, werd hij wakker. Hij probeerde daarna heel hard om niet meer in slaap te vallen, want slapen stond gelijk aan nachtmerries.

We legden hem uit dat hij zich hierover nooit en te nimmer zorgen hoefde te maken. Als hem die vraag gesteld werd, moest hij gewoon antwoord geven. Als hij graag naar zijn moeder terugging, moest hij dat zeggen. Wij zouden daarover nooit boos worden, verzekerden we hem. En als hij graag bij ons wilde blijven, moest hij dat zeggen.

Hij was er niet gerust op. ‘Als ik 12 ben, dan mag ik kiezen. En ik ben bijna 12.’ Dat had hij een keer ergens opgevangen, dat hij vanaf zijn twaalfde partij is in mogelijke rechtszaken.
‘Nou, dat duurt nog een jaar en drie maanden, Koekie,’ zeiden wij.
Helaas is het overzien van tijd en toekomst niet zijn kracht, dus ver weg is dat moment niet voor hem. Hij denkt, bij wijze van spreken, dat een jaar en drie maanden overmorgen is. En hij vreest dat hij het niet aandurft tegen zijn moeder te zeggen dat hij bij ons wil blijven.

Maar wat me dus opvalt, is dat hij rond die nachtmerries, waar ik niet in voorkom, niet weg te slaan is bij mijn vrouw. ‘Ga nou zelf eens wat doen,’ zegt mijn vrouw met steeds meer wanhoop in haar stem. Mijn vrouw zit de krant te lezen en hij duikt op achter haar. Mijn vrouw staat te koken en hij loopt haar voor de voeten. Mijn vrouw kijkt tv en hij gaat tegen haar aanzitten. Mijn vrouw praat met mij en hij kakelt er tussendoor. Hij laat haar nauwelijks een seconde uit het oog. Zij is zijn veiligheid, zijn redder in nood, als zij in de buurt is en hem ‘erkent’ dan kan hem niks gebeuren.

Ik ben er een beetje voor de sier. Als ik hem ’s avonds in bed heb voorgelezen, zegt hij bijna altijd: ‘Kun je Céline vragen of ze nog even naar boven komt om mij een kus te geven?’ Ik antwoord dat ze hem al lang welterusten heeft gekust. ‘Ja, maar je hoeft het ook alleen maar te vragen. Ze hoeft niet te komen als ze niet wil.’

En vraag twee is dan altijd: ‘Hoe laat gaat Céline naar bed?’
‘Ik weet het niet,’ zeg ik dan.
‘Maar wat denk je?’ vraagt hij door.
‘Ik denk over anderhalf uur,’ zeg ik om er vanaf te zijn.
‘Hoe laat is het dan?’ vraagt hij.
‘Tien uur,’ zeg ik. ‘En nu moet je gaan slapen. Welterusten jongen.’
‘Welterusten,’ zegt hij, en als ik dan de slaapkamer uitloop, roept hij nogmaals: ‘Vraag je Céline of ze nog even komt?’

Ik breng hem vaak naar school, ik haal hem bijna altijd op van pianoles, ik ga met hem schaatsen en honkballen, ik lees hem voor en hij luistert graag naar verhalen die ik vertel over mijn arme jeugd, mijn dode vader en moeder, Ray Charles, Muhammad Ali, Jackie Robinson. Hij amuseert zich als ik pogingen doe hem voor te lichten over liefde en seks. Ik heb echt wel een belangrijke rol in zijn leven. Maar als het gaat over de basisbehoeftes van het leven, dan speel ik geen hoofdrol. Daar is mijn vrouw voor.

Toen ik dit aan mijn vrouw voorlegde, zei ze: ‘Dat is iets biologisch.’
‘Ja, maar wij hebben geen biologische band met hem. Ik niet, jij niet,’ zeg ik.
‘Ach,’ zegt mijn vrouw, ‘ik zou me er niet ongerust over maken.’
Nou doe ik dat ook niet, maar opvallend vind ik het wel. En vooral heel erg onverklaarbaar.

Frans Lomans
Frans Lomans (55, hoofdredacteur van Panorama en Nieuwe Revu, kinderloos) en zijn vrouw Céline van Gennep (51, artdirector van J/M en moeder van de 25-jarige Rosa) zijn getrouwd in 2001 en hebben geen eerdere ervaring als pleegouders.

J/M is een informatief, journalistiek maandblad met een uitgebreide website vol achtergrondinformatie voor ouders van 4- tot 16-jarigen. J/M richt zich op alle aspecten van het ouderschap. Niet belerend, maar praktisch, toegankelijk en betrokken. De redactie informeert ouders helder en deskundig over de vele beslissingen die bij het opvoeden gemaakt moeten worden.