De laatste dinsdag van de vakantie had ik de zorg over Koekie, onze 10-jarige pleegzoon. Ik deed die dag wat hij het leukst vindt: met mij mee naar mijn werk. Naar dat megagebouw van Sanoma in Hoofddorp waar een stuk of 65 tijdschriften worden gemaakt en dat hij beschouwt als een mysterieus kasteel waar hij naar hartelust kan ronddolen.
Onderweg daar naartoe strandden we op Schiphol waar hij hardop alle teksten op borden las. Eenmaal weer in de trein las hij voor mij de teksten die op een brandblusser stonden. Ik was onder de indruk, want tot voor kort blonk hij vooral uit in het etaleren van een gigantische weerzin tegen het lezen van wat dan ook.
De dagen op mijn werk verliepen voorheen als volgt: wij komen samen aan, drie minuten later ben ik hem kwijt, hij duikt ergens rond het lunchuur weer op, we gaan samen eten in de kantine, daarna is hij weer verdwenen en dan ga ik hem rond vier uur zoeken en kunnen we nadat ik eerst hem en daarna zijn kwijtgeraakte bril, zijn schoenen en zijn trui gevonden heb, tegen vijven naar huis. Hij is als een balletje in een flipperkast. Mij houdt hij niet van het werk, een hele groep collega’s van allerlei andere bladen wel.
Maar deze dinsdag was het anders. Hij had besloten dat hij de Panorama- en Nieuwe Revu-redactie van drankjes zou voorzien en dat deed hij keurig; hij noteerde bestellingen en iedereen kreeg waar hij om gevraagd had. Hij hielp de mensen van de postkamer, zijn lunch nuttigde hij met mes en vork en af en toe meldde hij zich op mijn kamer om me een kus te geven en te zeggen dat hij bezig was zich keurig te gedragen. Collega’s van me zeiden spontaan dat hij een stuk rustiger was geworden. ‘Nou, vergeet niet,’ zei ik, ‘dat hij inmiddels ook wat ouder is.’ Maar stiekem vatte ik het natuurlijk op als een compliment; mijn vrouw en ik deden toch iets goed.
Op het einde van de dag had hij zijn schoenen en kleren nog aan. Hij had her en der wat cadeautjes ontvangen. Panorama’s eindredacteur Ger Laan zei dat Koekie zich zoveel meer kon permitteren dan een ander kind en veel meer cadeaus kreeg. ‘Hoe komt dat toch?’ Hij suggereerde dat hier sprake was van omgekeerde discriminatie.
‘Hoe lullig dat ook klinkt,’ zei ik, ‘natuurlijk heeft het ermee te maken dat hij donker is. Ik zie ook wel dat als iemand anders zijn kind meeneemt, gewoon een keurig blank kind, die nog geen fractie van de aandacht en cadeaus krijgt van Koekie. Maar wat ook meespeelt, is dat mensen weten dat hij veel ellendigs heeft meegemaakt. En wat we ook niet moeten vergeten: hij is gewoon een goede jongen.’
Om de dag af te sluiten gingen we op bezoek bij de redactie van Donald Duck. Hij werd ontvangen als een prins. Met een loodzware tas vol bladen en pockets togen we huiswaarts. Hij bedankte iedereen beleefd.
De volgende dag trof ik een Donald Duck-redactrice in het rookhok. ‘Wat een leuke jongen!’ zei ze. ‘En wat een vreugde straalt hij uit. En levenslust.’
Zij kende zijn geschiedenis niet, dus vertelde ik die in het kort. Over het geweld, de uithuisplaatsing, dat wij al minimaal zijn vijfde gezin waren. Ik zag de blik waar afschuw en verbazing om voorrang vochten. ‘En dan toch zo’n vrolijke en leuke en beleefde jongen!’ zei ze.
Ook dit compliment aan zijn adres accepteerde ik alsof het een pluim was voor mijn vrouw en mij. Ik weet ondertussen heus wel dat het goede en positieve gewoon in hem zit. Maar dat het steeds meer naar de oppervlakte komt, vind ik toch ook onze verdienste.
Ik ging die dagen als een tamelijke trotse pleegvader door het leven. Het jaar had een stuk slechter kunnen beginnen.
Frans Lomans
Frans Lomans (55, hoofdredacteur van Panorama en Nieuwe Revu, kinderloos) en zijn vrouw Céline van Gennep (51, artdirector van J/M en moeder van de 25-jarige Rosa) zijn getrouwd in 2001 en hebben geen eerdere ervaring als pleegouders.
J/M is een informatief, journalistiek maandblad met een uitgebreide website vol achtergrondinformatie voor ouders van 4- tot 16-jarigen. J/M richt zich op alle aspecten van het ouderschap. Niet belerend, maar praktisch, toegankelijk en betrokken. De redactie informeert ouders helder en deskundig over de vele beslissingen die bij het opvoeden gemaakt moeten worden.