Tijdens de vakantie zaten we aan de rand van het zwembad. Koekie, onze 11-jarige pleegzoon, had bij wijze van hoge uitzondering tijd, zin en aandacht voor een goed gesprek. Het thema was door hemzelf aangedragen. Waarom heeft mama me weggedaan? Voor zover ik in zijn hoofd kan kijken, is dat de zes miljoen euro vraag. De vraag waar hij het liefst een antwoord op zou hebben. Zolang hij dat antwoord niet heeft, zal zijn leven een soort van raadsel blijven.

Ook nu stelde hij hem weer.

‘Een echt antwoord heb ik daar niet op jongen,’ zeg ik hem.

‘Maar wat denk je Frans?’ vraagt hij, waarbij hij veel nadruk legt op ‘denk’. Dat doet hij de laatste tijd vaak. Als ik geen antwoord heb op een vraag, wil hij weten wat ik denk dat het antwoord is.

‘Wat ik weet,’ zeg ik, ‘is dat het niks met liefde te maken heeft. Je mama hield wel van je. Ik denk,’ en dan laat ik een korte stilte vallen, waardoor er nog meer nadruk op dat woord komt te liggen en hij weet dat er in deze kwestie geen onomstreden waarheid bestaat, ‘ik denk dat het met omstandigheden te maken had. Er waren opeens te veel kinderen van mama. Ze kon niet meer voor allemaal zorgen. En ik denk dat het misschien even niet zo goed ging tussen haar en haar man. Het was natuurlijk ook best ingewikkeld. Kinderen van drie vaders. En daarom werd er, denk ik, besloten, om de kinderen die niet van de man waren waar ze toen mee was, het huis uit te doen. Dat denk ik.’

Koekie concentreert zich. ‘Waarom wil ze me dan misschien terug?’

‘Dat weet ik ook niet,’ zeg ik.

‘Maar wat denk je?’ vraagt hij.

‘Ik denk,’ zeg ik, terwijl ik weer een stilte laat vallen, ‘ik denk dat ze dat soms wil. Dat ze soms de behoefte heeft om al haar kinderen weer bij zich te hebben. Maar dat ze ook wel diep in haar hart weet dat het te veel is. Dat zorgen voor zeven kinderen te moeilijk is. En dat ze eigenlijk vindt dat jij bij ons moet blijven, omdat je het hier goed hebt en je het leuk vindt bij ons.’

Hij laat de informatie wat rondspelen in zijn hoofd.

‘Ben je ergens bang voor?’ vraag ik hem. ‘Wat zou je het ergste vinden wat er kan gebeuren?’

En dan komt zijn antwoord, de theorie die hij al een keer eerder lanceerde op een onbewaakt moment. ‘Als ik teruggestuurd word naar mama,’ zegt hij, ‘dan gebeurt er weer hetzelfde.’

‘Hetzelfde?’ vraag ik.

‘Ja,’ zegt hij met zachte stem. ‘Dan word ik daar toch weer weggedaan.’

‘Jij denkt niet dat je dan voor altijd bij mama blijft?’ vraag ik.

‘Nee,’ zegt hij beslist. ‘Dan kan ik niet bij mama blijven, dan moet ik naar een ander gezin en dan weer naar een ander gezin. Dat wil ik niet.’

‘Wat wil je dan wel?’ vraag ik.

‘Ik wil op één plaats blijven, ik wil niet meer verhuizen,’ zegt hij.

‘En op welke plaats is dat dan?’ vraag ik hem.

‘Bij jullie,’ zegt hij.

En dat brengt het diepste gesprek dat ik ooit met Koekie gevoerd heb tot een einde. Nu is het tijd om wat anders te gaan doen. Hij aan de ene kant van het zwembad, ik aan de andere. We gaan zo lang mogelijk de Barcelona-bal die we gekocht hebben naar elkaar toegooien zonder dat iemand hem uit zijn handen laat vallen. We komen tot 301 en dan vinden we het welletjes.

Frans Lomans
Frans Lomans (56, hoofdredacteur van Panorama, kinderloos) en zijn vrouw Céline van Gennep (53, artdirector van J/M en moeder van de 27-jarige Rosa) zijn getrouwd in 2001 en hebben geen eerdere ervaring als pleegouders.

J/M is een informatief, journalistiek maandblad met een uitgebreide website vol achtergrondinformatie voor ouders van 4- tot 16-jarigen. J/M richt zich op alle aspecten van het ouderschap. Niet belerend, maar praktisch, toegankelijk en betrokken. De redactie informeert ouders helder en deskundig over de vele beslissingen die bij het opvoeden gemaakt moeten worden.

KOEKIE & IK
Aangrijpend verhaal over het leven met een pleegzoon.
In de zomer van 2009 kwam Koekie, een Surinaamse jongen die net acht geworden was, terecht in Amsterdam Oud-Zuid bij Céline van Gennep en Frans Lomans. Koekie had al een bewogen leven achter de rug. In dit boek lees je wat Koekie allemaal meegemaakt had, over hoe Koekie veranderde en over hoe Koekies komst ook zijn bestaan en dat van zijn vrouw volstrekt op z’n kop zette. Het leven werd een achtbaan: van de hemel naar de hel en terug. Koekie & ik is een soms tragisch, maar vaak ook komisch verslag van de eerste jaren van Koekie bij zijn nieuwe gezin.