Verhalen uit de praktijk

Hoogbegaafd en lui

hoogbegaafd1-220Heron is, zoals veel hoogbegaafden, lui. Hij heeft zich nooit hoeven inspannen om iets te doen of te leren en weet dus niet hoe dat moet.

Op zijn oude basisschool viel dat niet op. Maar op de Leonardoschool moet hij moeite doen om met de klas mee te komen. En dat levert strubbelingen op.Zo had hij huiswerk voor Engels. Een simpel A4’tje met daarop een pop getekend. Of hij even in het Engels de juiste grote lichaamsdelen wilde benoemen. Een werkje van een minuut als je het Engels kent, en anders enkele minuten opzoektijd. Heron wilde niet zeggen of hij de woorden al op school had gehad. Maar ‘ears’ en ‘arms’ schreef hij zonder problemen uit het blote hoofd op. Net als ‘food’. Ik hielp hem door te fluisteren dat het ‘foot’ moest zijn en omdat hij voor meervoud had gekozen: ‘feet’. Die kleine verbetering ontmoedigde hem erg.

Ineens was het huiswerk geen velletje papier meer maar een lijvig boekwerk dat terstond volgeschreven diende te worden. Pure kindermishandeling. Ik voelde me bijna schuldig, kijkend naar dat wanhopig jammerende, uitgeput over tafel hangende joch. Toen ik hem verzekerde dat ik hem zou helpen en dat hij daarna mocht gamen, was het inderdaad in enkele minuutjes af.

Heron gaat niet voor tienen, zoals enkele van zijn klasgenoten. Hij gaat voor: net geen onvoldoende. Op zijn rapport stond een persoonlijk woord van de juf: ‘Met meer inzet zullen je cijfers ongetwijfeld beter worden!’ Het was dan ook geen rapport dat je met plezier aan opa en oma laat zien. Veel V’s en enkele M’en. Alleen op taal (met uitzondering van spelling), rekenen en filosofie scoorde hij hoog. Blijkbaar vindt hij dat leuk. Of zo gemakkelijk dat hij het zelfs zonder moeite goed redt.

Ik weet dat Heron zich goed kan concentreren en goed kan doorwerken als hij het leuk vindt. Als kleuter maakte hij al, bijna zonder hulp, ingewikkelde voertuigen van technisch Lego. Maar bij hem is de nieuwigheid van dingen er al snel af. En dan verliest hij zijn interesse en motivatie en kunnen geen tien paarden hem vooruit krijgen.

Toen er laatst sneeuw lag, was Heron de eerste dag erg enthousiast. Hij hielp me de opklapbare slee uit de schuur te halen en in elkaar te zetten. We gingen met de slee zijn zusje halen en op de terugweg trok hij haar het grootste deel van de wandeling voort. De dagen daarna vond hij het ineens te koud om buiten te spelen. Terwijl in de straat kinderen sleetje reden en sneeuwballengevechten hielden, klapte hij zijn laptop open.

Ik verbood hem te gamen. Waarop hij morrend op zijn kamer met Lego ging spelen. Elk kwartier kwam hij vragen of hij al mocht computeren of tv kijken. En toen ik, na vijf keer, zei dat hij over een half uur de computer aan mocht zetten, zette hij de wekker op precies dertig minuten. Want spelen op zijn computer, zijn DS of de Wii, dat houdt hij uren vol.

Linda van der Klooster
Linda van der Klooster is de moeder van Heron (8), die onderzocht werd op gedragsproblemen en hoogbegaafd bleek te zijn. Het gezin bestaat verder uit vader Robert en dochter Ilse (3).

Latest posts by jmouders (see all)


  • W Wind

    Lui is niet het goede woord hier, lijkt mij. Eerder slecht onderwijs, geen toekomst, in verkeerd ritme zitten met de omgeving. Jammer dat de vooroordelen over hoogbegaafden zo eminent blijven terwijl er steeds meer bekendheid komt over dit onderwerp. Verander lui in ‘niet op zijn plek zitten’ en dan zorgen dat er wel een goede plek komt voor hem.

  • Yvonne

    Fantastisch verhaal en o zo herkenbaar!
    Wij hebben een zoon van 11 en ik had dit verhaal kunnen schrijeven.
    Maar soms vraag ik me af Hoe gaan we hier mee om en hoe krijgen we hem actiever

  • Simone

    Niets ten kwade van Heron, want die ken ik niet, maar in zijn algemeenheid, ook hoogbegaafde kinderen kunnen wel degelijk lui zijn. Ik denk dat we als ouders van een hoogbegaafd kind er juist voor moeten waken de problemen van ons kind te snel ‘af te schuiven’ op onderwijs dat niet aansluit bij ons kind. Ook hoogbegaafde kinderen hebben soms gewoon een figuurlijke schop onder hun kont nodig en moeten leren zich in te zetten. 
    Vooral kinderen die veel te horen hebben gekregen dat ze zo slim zijn, hebben vaak moeite met presteren.  Ze zijn bang om als ‘toch minder slim’ door de mand te vallen wanneer ze moeilijke uitdagingen aangaan en durven deze daardoor minder aan te gaan. Door ze te waarderen voor inzet, voor het proberen, ook als het moeilijk is, leren we ze dat ze invloed hebben op hun prestaties. Dat ‘slim’ niet iets is wat je bent, maar wat je wordt door hard te werken. 
    Zeg liever niet ‘jij bent slim’ (hoogbegaafd), maar “Jij kan goed leren” en stimuleer kinderen daar gebruik van te maken. 

  • Roelien

    “Hij heeft zich nooit hoeven inspannen om iets te doen of te leren en weet dus niet hoe dat moet”
    Heel herkenbaar (ik zat als hoogbegaafd kind in de jaren 70 op een dorpsschool). Maar als je dat lui noemt is dat een erg negatief oordeel. Noem het liever een niet-ontwikkelde vaardigheid, als gevolg van verkeerd onderwijs. Ik ken geen kinderen die lui zijn. Ze hebben wel eens ergens geen zin in, het zijn namelijk net mensen.

  • http://www.journalinda.nl/ Linda van der Klooster

    Je hebt helemaal gelijk!

    Ik heb op de onderwijsbeurs NOT een prachtige presentatie gehoord van Tijl Koenderink van Novilo. Over een “luie” cheeta. Heel leerzaam. Ik schrijf er in het komende blog over.

  • Liesbeth

    Toen mijn zoon ( 6 jaar ) in groep 3 te makkelijke stof kreeg, werkte hij soms erg langzaam en kreeg hij het niet af. Nu in groep 4 is de stof meer aangepast aan zijn niveau en werkt hij veel harder. (Net andersom dan Heron.) Wel is het frustrerend voor hem dat hij de opgaven in zijn rekenplusschrift niet altijd meteen snapt. Dit ervaart hij nu voor het eerst. Het maakt hem onzeker, want hij heeft bijna nooit iets niet begrepen op school. Dat zal Heron nu misschien ook voor het eerst ervaren. Mijn zoon moet echt fouten leren maken, want hij vindt dat vreselijk. Ik kan me voorstellen dat het niet alleen lastig is dat schoolwerk opeens moeite kost, maar dat het ook lastig is dat dingen voor het eerst moeilijk zijn. Dat je ook wel eens gaat ”falen”.  Los hiervan zal het ene kind natuurlijk vaker een schop onder de kont nodig hebben dan het andere kind. Waar onze kinderen thuis zeer regelmatig die spreekwoordelijk schop nodig hebben, is dat op school niet zo. Ze willen het juist erg graag goed doen. Ben benieuwd hoe dat is als ze gaan puberen. Misschien is de ijver dan wel over. ;)

  • gast

    Maar Simone, niet alle hoogbegaafde kinderen kunnen goed leren… Ik heb het levende bewijs hier in huis :-) Alles wat hij moet maken, doen, onverwachte so’s, luistertoetsen doet hij goed… Moet er geleerd worden? Dikke onvoldoendes. Verder ben ik het met je eens… Laat ik mijn waardering ook altijd blijken als hij hard gewerkt heeft, óók als het resultaat onvoldoende is… Misschien wel juist dan… Maar ingewikkeld is het wel… “Lui” is misschien ook niet het juiste woord, beetje gemakzuchtig wel…. Maar ja, als je je ook nooit écht hebt hoeven inspannen is dat best ff een stap. Overigens riep ik op de laatste basisschool of ze alsjeblieft wat meer van hem wilden eisen, juist vanwege de gemakzuchtigheid. Maar helaas werd ik niet gehoord, met als gevolg onderpresteren, depressie etc. Ik ben het met je eens dat je niet alles af kunt schuiven op het onderwijs, ook zeer zeker naar je kind moet kijken, en dan ook niet alleen naar zijn intelligentie, maar ook naar karakter etc. Maar als de basisscholen iets meer inzicht hadden gehad, iets beter hadden geluisterd en meer hadden gedaan had mijn zoon wrs iets beter ‘leren leren’ dan dat hij nu kan, met alle gevolgen van dien… 

  • Rdam5314

    Vandaag juist op school een gesprek gehad met de juf van mn dochter. Ze zit in groep 3 en heeft groep 2 overgeslagen. Dit bleek een goede keus te zijn.
    Met rekenen krijgt ze 3 sterren rekenen en nog een extra plusboek en daardoor zit ze nu wat rekenen betreft wel op haar niveau.
    Bij taal vindt ze alles simpel, saai en makkelijk. Ook daar wordt ze extra uitgedaagd, maar het is nog niet genoeg.
    Nu wordt er gekeken wat er nog meer aan haar gegeven kan worden zodat ze taal ook weer leuk gaat vinden.
    Ik merk namelijk ook het gedrag dat ze t moeilijk vindt om fouten te maken en dat alles haar veel te makkelijk af gaat.
    Het is wel zo dat haar tempo niet hoog is en daardoor komt ze vaak niet aan de moeilijkere werkjes toe.
    Ik vind t trouwens een raar systeem dat je eerst alles af moet hebben en dan als beloning werk op je niveau mag gaan doen. Dat geldt toch voor andere kinderen ook niet? Ik hoop dat wij met de school haar genoeg kunnen uitdagen en dat ze ook fouten leert maken en dat ze leert dat ze niet alles in 1 keer hoeft te snappen. Ik merk dat ze het gedrag aan het ontwikkelen is zoals in de column Wordt beschreven. Hopelijk kunnen we t tij keren.
    Ik moet zeggen dat ik erg tevreden ben over de school waar ze zit en dat we daar alle medewerking en hulp krijgen. Dat is vaak wel anders hoor en lees ik regelmatig.

  • http://www.facebook.com/joke.debruijn.3 Joke de Bruijn

    Ik ben altijd heel voorzichtig met het oordeel lui. Niet alles is wat het lijkt.
    Ik werd als ADD’er zo’n kleine 60 jaar geleden als lui, speels en dom bestempeld en wat erger is behandeld, omdat ik moeilijk aan de slag ga, gauw afgeleid ben en niet meteen een antwoord kan reproduceren, wat niet inhoudt dat ik het antwoord niet weet. In mijn tijd was er niets over ADD bekend. Alles wat me wel interesseert slokt me op, daar kan ik uren mee bezig zijn, tot diep in de nacht zonder aan eten, drinken en tijd te denken.
    Er kan dus nog meer aan de hand zijn dan onderpresteren.
     

  • http://www.facebook.com/joke.debruijn.3 Joke de Bruijn

    Dat zou niet nodig hoeven zijn. Bij intelligentere leerlingen kun je vooraf testen wat ze nog niet beheersen en dat is dan de stof die ze moeten oefenen.

  • Marc

    Herkenbaar is de preoccupatie met solistische bezigheid als gamen. Geeft aan dat er meer aan de hand is op gebied van sociaal emotionele ontwikkeling. Veel coaching nodig, zo’n jochie, en veel stimulans, waarbij het woord lui gewoon weggelaten moet worden. Suggereert en bevestigt negatief beeld

  • W Wind

    Geef ik een reactie, verschijnt die niet eens. En geen verklaring waarom. Rare website, hoor. Kijken of dit wel geplaatst wordt..:)

  • W Wind

    Een nieuwe poging. Hoogbegaafd is erfelijk want hoogbegaafd is uitzonderlijk intelligent en intelligentie is erfelijk. Dus kijk ook eens naar zijn zusje. Meisjes trekken zich makkelijk terug maar hebben het net zo moeilijk als jongens al merk je er veel minder van.
    En daarnaast moet er gewerkt worden aan een Boxschool. Ik zal de URL achterwege laten.. Via Google te vinden. Dat is hb-onderwijs wat er moet komen. Helaas krijgen we maar geen toestemming. Het kost niets meer maar het moet wel toegestaan worden. Heeft een lezer nog een idee om die toestemming te krijgen?

  • gast

    Mmm, dat hoogbegaafd erfelijk is ben ik niet met je eens. Is bovendien een valkuil in het onderwijs. In groep 2 vroeg de juf of er HB in de familie voorkwam. Toen het antwoord ‘nee’ was werd de conclusie getrokken: “dan is je zoon ook niet HB, want het is erfelijk” Toch rolde er 145+ uit de test, een jaar later, toen kindlief al helemaal was weggezakt en er bijna geen redden meer aan was. 
    Dat er een andere vorm van onderwijs moet komen ben ik met je eens. Nog specifieker dan het Leonardo, en meer gericht op hoe ieder kind individueel leert. (en op bijv. beelddenkers) En dan graag ook voortgezet onderwijs…. Want dat is de plek waar veel kinderen alsnog vastlopen. Er zijn nu eenmaal kinderen die niet binnen het onderwijssysteem vallen, en ik vrees dat de mijne daar 1 van is. Hij leert vooral van kijken en doen, en da’s best lastig bij Latijn ;-) 

  • http://www.journalinda.nl/ Linda van der Klooster

    Bij ons is in ieder geval Herons vader hoogbegaafd. Zijn zusje is bijdehand maar heel anders. Zij huppelt door het leven. Maar ze gaat bijna naar school en we houden haar uiteraard goed in de gaten!

    Ik ben het ermee eens dat er een nog andere vorm van onderwijs moet komen. Beelddenkers leren zo anders en daar wordt ook op de Leonardo weinig rekening mee gehouden. En inderdaad, Heron is ook een kijker en doener en beslist geen theoreticus.

  • Elle

    Wat mij opvalt is dat hij eerst best lekker bezig lijkt, maar zodra jij “food” voor hem verbetert zijn houding helemaal inzakt. Waarom verbeter je hem tijdens ET maken van huiswerk? Daarmee krijgt hij niet de kans zijn eigen huiswerk met zijn eigen fouten of omissies in te leveren. Zo voelt het voor hem wellicht alsof hij geen fouten mg maken van je.