Naar goed traditioneel gebruik maken we aan het eind van het jaar de balans op. Wat hebben we dit jaar goed gedaan? Wat kan volgend jaar beter? Ook op opvoedgebied is er heel wat te evalueren. Wat zijn goede opvoedvoornemens voor 2012? Zie hier mijn top 10 (niet perse in volgorde). Laat ons weten wat jouw goede voornemens zijn en vul de poll in op jmouders.nl.

1. Minder schreeuwen
We weten het allemaal: positief opvoeden werkt beter dan negatief benaderen. En toch schoten we het laatste jaar geregeld uit onze slof. Begingen we zelfs de kardinale fout om ons kind te kleineren (waar anderen bij waren!). Dus: liever belonen dan straffen, positief formuleren, complimentjes geven; 1 minuut alleen maar positieve dingen van je kind opnoemen. (Wil je gelijk hiermee goed van start gaan, doe dan onze cursus Positief Opvoeden)

2. Consequenter zijn
Opvoedfout nummer 1: regels stellen lukt ons nog wel (soms zelfs veel te goed), maar ze handhaven…? We laten ze vaak varen uit gemakzucht, mededogen of onzekerheid. Voor een keertje afwijken van een regel is niet erg – zeker niet als de regel staat – maar doe je dat vaker dan rek je de grenzen steeds verder op. Tot op het punt dat niemand meer waar hij aan toe is en je kind gaat zeuren en zaniken (terecht want het heeft eerder effect gehad). (Wist je dat J/M een cursus Teamwork in je gezin heeft?)

3. Inleven in hun wereld
Hoe vaak hebben we echt naar hun muziek geluisterd? Echt met ze gegamed? Die ellenlange verhalen over jongens of vriendinnenproblemen geduldig aangehoord? Veel te weinig. Altijd drong het werk, de was of iets anders. Volgend jaar gaan we ons echt meer in hun leefwereld verdiepen. Het werkt, dat weten alle pedagogen. Je investeert zo in je band met hen. En dat kan je in tijden van nood goed van pas komen.

4. Echt luisteren
Tja, het blijft moeilijk. Niet direct oordelen, niet direct met adviezen klaar staan, niet direct alles willen oplossen, ze uit laten praten, hummen, en doorvragen: we weten het allemaal misschien wel, maar we doen het zo weinig. Met als gevolg dat we nooit het ware verhaal te horen krijgen. Die kinderen zijn wel gek!

5. Vaker zeggen dat we van ze houden
Schokkend feit: ouders van pubers zeggen veel minder vaak tegen hun kind dat ze van ze houden dan ouders van kleinere kinderen. Hoe vaak hebben wij dat dit jaar gezegd? Dat kan best vaker!

6. Samen leuke dingen doen
Dat hoeft niet altijd geld te kosten! Een spelletje, samen tv kijken, muziek luisteren, hun kamer verven. Of naar de bios, een pretpark, het strand.

7. Complimenten geven
Iedereen glundert als-ie geprezen wordt. Zo ook je kind. En dan daar niet gelijk een lesje van maken: hartstikke goed dat je je kamer opgeruimd hebt. Kun je dat niet vaker doen? Nee, we laten die tweede zin volgend jaar weg.
En oh ja: ook weer niet té veel de hoogte in steken. Daar worden ze irritante verwende arro’s van!

8. Minder pamperen
Kinderen kunnen veel meer dan je denkt, zeker pubers. In andere delen van de wereld moeten ze zich op hun 15e geheel zelf bedruipen. Hier worden ze van top tot teen verzorgd, met een beroep op hun nog onvolgroeide hersenpan waardoor ze nog niet ‘af’ zijn en nog niet alles zelf kunnen. Nee, dat klopt, maar ze kunnen wel zelf hun brood maken, de tafel dekken, hun kamer schoonhouden, de was doen etc. En ze kunnen ook meer verantwoordelijkheden aan: betrek ze in ieder geval in (de meeste) beslissingen omtrent hun leven.

9. Minder tijgermoederen
Opleiding is belangrijk, maar moeten we ze zo pushen tot ongekende hoogten? Moeten we die huiswerkcursus doorzetten, ze blijven overhoren, hun werkstukken nakijken? Beter van niet, maar ondertussen worden de (eind-)examen- en toelatingseisen voor middelbare scholen ongemerkt steeds hoger. Moeilijk punt. (Wil je hulp hierbij dan is onze cursus Helpen met huiswerk een goed idee)

10. Meer in het moment leven
Mindful zijn. Hartstikke hip. En het werkt ook nog. Met je aandacht in het hier en nu blijven en niet direct denken aan straks of aan wat er mis kan gaan. Dat geldt voor de quality time met je kind, maar net zo goed voor die met je partner of met jezelf. (onze Mindfulness-cursus Opvoeden zonder stress kan je hierbij helpen)

11. Meer tijd voor jezelf
Om zelf in te vullen.

PS. We hebben ook nog een hele leuke cursus Kindermassage.

Anne Elzinga
J/M-redacteur Anne Elzinga is getrouwd met Ronald en moeder van een dochter (20) en twee zonen van 16 en 13 jaar.

J/M is een informatief, journalistiek maandblad met een uitgebreide website vol achtergrondinformatie voor ouders van 4- tot 16-jarigen. J/M richt zich op alle aspecten van het ouderschap. Niet belerend, maar praktisch, toegankelijk en betrokken. De redactie informeert ouders helder en deskundig over de vele beslissingen die bij het opvoeden gemaakt moeten worden.

Of ik mee wil doen met een petitie tegen het nieuwe, strenge beleid van de school. Te laat komen wordt niet meer door de vingers gezien, welke smoes de scholieren ook hebben. En ze kunnen ook niet meer sjoemelen met hun terugkomplicht. Ze moeten zich de volgende ochtend stipt om 8 uur melden of na school nablijven.

Twee seconden te laat wordt niet meer geaccepteerd. En ook wordt er niet meer gerend of geschreeuwd in de gangen. Hup, naar de conrector. Volgens de verontruste ouders (moeders) worden ze tegenwoordig ook bij het minste en geringste wangedraginkje de klas uitgestuurd voor een stichtelijk praatje met mentor of afdelingsleider. Schande, vinden de moeders. Zo strikt! Dat verpest de sfeer op school

Ik snap die verontwaardiging niet. Wat is er mis met die nieuwe strenge aanpak, die overigens ook op andere scholen zijn intrede heeft gedaan? We klagen toch massaal over de onhebbelijke jeugd die denkt dat de hele wereld om hen draait? Spreek met een willekeurige mede-moeder en binnen drie minuten gaat het over de slappe knieën van de buurvrouw of de vriendin die nooit nee durft te zeggen tegen haar kind. Vind je het gek dat die zoon van haar zo’n door en door verwende, brutale etter is geworden? Die kent zijn grenzen totaal niet. Ze wil niet veel zeggen, hoor, maar ze weet zeker dat haar eigen dochter toch echt anders is.

Het zijn nooit onze eigen kinderen die iets fout doen. Altijd die van een ander. Van enige zelfkritiek op het eigen nageslacht hebben de meeste ouders nog nooit gehoord. Dat geldt ook voor de petitie-moeders. Op mijn tegenwerping dat zo’n school toch gewoon gelijk heeft om regelovertredende leerlingen lik op stuk te geven, antwoorden de moeders dat dat misschien goed is voor kinderen die altijd de schoolregels aan hun laars lappen, maar niet voor kinderen die incidenteel eens – geheel buiten hun schuld natuurlijk – een paar minuten te laat komen. En toevallig zijn hun kinderen nou net van dat laatste soort.

Toevallig is mijn zoon in de eerste twee schoolmaanden drie keer te laat gekomen. Zijn eigen schuld; hij besteedt ‘s ochtends veel te veel tijd aan zijn haar. Zijn haar ja, waarvan elk sprietje precies goed ge-geld moet zitten en dat ongeveer zes keer helemaal gerestyled moet worden voor hij naar school kan. Zuchtend, klagend en scheldend gaat hij de volgende morgen voor dag en dauw van huis om zich om acht uur te melden bij de conciërge. Met satanisch genoegen zie ik hem vertrekken. Hoort-ie eens van een ander hoe belangrijk het is je aan de regels te houden. Lang leve de strenge school!

Anne Elzinga
J/M-redacteur Anne Elzinga is getrouwd met Ronald en moeder van een dochter (20) en twee zonen van 16 en 13 jaar.

J/M is een informatief, journalistiek maandblad met een uitgebreide website vol achtergrondinformatie voor ouders van 4- tot 16-jarigen. J/M richt zich op alle aspecten van het ouderschap. Niet belerend, maar praktisch, toegankelijk en betrokken. De redactie informeert ouders helder en deskundig over de vele beslissingen die bij het opvoeden gemaakt moeten worden.

Ai, alweer getagd. De eerste keer  dat ik via Facebook te horen kreeg dat ik was getagd, schrok ik me dood. Het klinkt alsof je in je hart geraakt bent met een heel eng, scherp voorwerp. Maar het blijkt onschuldiger: mijn dochter heeft mij geïdentificeerd op  een foto die zij op haar Facebookpagina heeft gezet.

Ik ben er niet blij mee. Ik ben van het fotovernietigersgilde. Als er  ook maar één haartje verkeerd zit, verdwijnt de afbeelding onherroepelijk richting prullenbak. Mijn dochter doet niet zo moeilijk . Daarom ben ik nu voor eeuwig met onderkin en al  voor al haar 641 vrienden te bewonderen.

En ik wilde nog geeneens op Facebook! Ik heb me er door haar op een onbewaakt ogenblik in laten luizen. Alle moderne moeders doen het. Voor ik het wist, had ik mijn eigen site. Klik, klik, klik, deed mijn dochter, en opeens had ik ook nog eens 34 Facebookvrienden. De meesten kwamen via haar, dus de gemiddelde leeftijd van mijn nieuwe beste vrienden is ongeveer 20. Zij en mijn twee zoons hebben een speciale plaats in de categorie ‘familie’.

Als ik van te voren had geweten hoe mijn leven als moeder er door zou veranderen, had ik nooit toegestemd. Tegen wil en dank ben ik op de hoogte van elke scheet die mijn – lees: hun – vrienden laten. Verregende, maar met een paar pilletjes wel door te komen popfestivals,  saaie etentjes met ouders,  stomme leraren; niets blijft mij bespaard. Opvallend aanwezig in alle berichten zijn de woorden ‘drank’ , ‘dronken’ en ‘biertjes.’

Zolang het over andere kinderen gaat, kan ik de berichtjes nog welgemoed wegklikken en hooguit een paar meelevende gedachten aan hun ouders wijden. Maar ook van mijn eigen kinderen weet ik  plots veel meer dan goed voor me is. Die geinige knipoog waarmee een van mijn zoons op bijna alle foto’s staat, blijkt volgens zijn alcoholdeskundige maten een ‘signature’ knipoog: je knijpt automatisch een oog dicht als je in dronken staat geflitst wordt.

‘Ik ga nooit meer alcohol drinken,’ facebookt mijn zoon naar aanleiding van deze ontmaskering. Hij krijgt 31 reacties. ‘Jij gaat dit weekend aan de cola. Yeah right,’ schrijft de eerste. ‘Ok, deze week?’ antwoordt mijn zoon. De groep voert de druk op: ‘je bent mijn vriend niet meer’, ‘je bent mijn neef niet meer’, ‘je bent mijn broer niet meer’, ‘je bent jezelf niet meer’ helpen zijn contacten hem verder de drankput in. ‘Hahaha’ sluit mijn zoon de discussie af: ‘we drinken erop!’

Natuurlijk hóef ik niet alles te lezen. Dat doe ik ook niet. Maar af en toe kan ik de verleiding niet weerstaan. Dan word ik online spion van mijn eigen kinderen. Ik voel me bijna vies dan. Ik denk dat ik al hun vrienden maar moet gaan defrienden.

Na het lezen van dit blog, zullen ze me daar wel toe dwingen.

Anne Elzinga
J/M-redacteur Anne Elzinga is getrouwd met Ronald en moeder van een dochter (20) en twee zonen van 16 en 13 jaar.

J/M is een informatief, journalistiek maandblad met een uitgebreide website vol achtergrondinformatie voor ouders van 4- tot 16-jarigen. J/M richt zich op alle aspecten van het ouderschap. Niet belerend, maar praktisch, toegankelijk en betrokken. De redactie informeert ouders helder en deskundig over de vele beslissingen die bij het opvoeden gemaakt moeten worden.

Dat had beter, liever en rustiger gekund. Waarom schiet ik zo belachelijk uit mijn slof? Het is pas kwart voor acht ’s ochtends en mijn veertienjarige zoon heeft zijn eerste snauw al te pakken. Om een flutreden. Hij had de ochtendkrant totaal ontrafeld en alles door elkaar gegooid. Stonden de bunga bunga parties van Berlusconi ineens naast de voorzwaai van Epke Zonderland. ‘Wat maakt de volgorde nou uit?,’ verdedigde mijn zoon zich. ‘Jee, wat ben jij zielig, zeg!’ Het waren de eerste drie zinnen die wij die dag tegen elkaar zeiden.

Af en toe zou ik willen dat er een APK-keuring bestond voor de manier waarop ouders met hun tieners omgaan. Dat je elk jaar naar de garage kunt voor een onderhoudsbeurt. En dat dan een stelletje pedagogisch geschoolde monteurs wat losse bouten aandraaien en de boel lekker doorsmeren. Verschillende onderdelen zijn bij mij aan vervanging toe.

Zo zijn mijn gesprekstechnieken geen hoogstandjes. Als ik – gewapend met koekjes en een verse pot thee – mijn oudste probeer te verleiden tot een intiem moeder-zoongesprek over zijn toekomstplannen, gaan de koekjes rap naar binnen, maar mijn nuttige adviezen niet. Na een paar minuten zijn we al in een welles-nietes-discussie beland over de voor- en nadelen van diverse opties. Nog wat later is de discussie ontaard in een regelrechte ruzie waarbij het volume op 10 en de inhoud op min 30 staat. Hij bonkt de trap op en vlucht naar zijn vrijplaats; zijn kamer waar ik niet meer zomaar binnen mag lopen, maar alleen na schriftelijke aanvraag in drievoud.

Ook mijn denkbeelden over een idyllisch gezinsleven moeten ingeruild worden voor realistischer versies. Hoe knus ik ook met kaarsjes in de weer ben, ik hou ze niet beneden in de woonkamer. Kropen we vroeger nog gezellig met z’n allen op de bank, nu rennen ze als ’t even kan naar hun kamers om daar geheimzinnige dingen te gaan doen. Als ik protesteer, spreken ze het toverwoord uit. Huiswerk. Tja. Maak daar maar eens bezwaar tegen.

Met een dagje uit kan ik ze ook niet echt meer blij maken. Tot een jaar geleden hobbelden ze nog wel achter ons aan. Maar niet van harte. Er hoefde maar dit te gebeuren of het wankele evenwicht van een harmonieus gezin op pad veranderde in een beschamende stamppartij van scheldende tieners en mokkende ouders. Wil ik ze nu nog kunnen verleiden tot een gezamenlijk uitje, dan moet ik een flinke zak geld meebrengen: voor een middagje shoppen kunnen ze doorgaans nog wel een gaatje in hun agenda vinden.

Helaas. Er bestaat nog geen APK voor pubergezinnen. Gelukkig kun je met J/M’s nieuwe puberspecial zelf als reparateur aan de slag. Met hulp van de ervaringen van andere ouders en adviezen van deskundigen hoe je het thuis leuk kunt houden. Of weer kunt krijgen.

Anne Elzinga
J/M-redacteur Anne Elzinga is getrouwd met Ronald en moeder van een dochter (20) en twee zonen van 16 en 13 jaar.

J/M is een informatief, journalistiek maandblad met een uitgebreide website vol achtergrondinformatie voor ouders van 4- tot 16-jarigen. J/M richt zich op alle aspecten van het ouderschap. Niet belerend, maar praktisch, toegankelijk en betrokken. De redactie informeert ouders helder en deskundig over de vele beslissingen die bij het opvoeden gemaakt moeten worden.

Arie Boomsma. In het echt is-ie nóg leuker. Slimmer ook. Aardiger. En…hij blowt.

Zaterdag 8 januari was ik met mijn oudste zoon te gast in het KRO-programma In de schaduw van het nieuws. Is Blowen Relaxed of Gevaarlijk? was het thema. Nou wil het geval dat zowel mijn zoon als ik enige ervaring met dat onderwerp hebben, vandaar het verzoek mee te werken.

Hóeveel ervaring we hadden, bleek mij daags voor uitzending. Natuurlijk wist ik dat hij er af en toe eentje opstak. Hoe anders kon ik die rondslingerende zakjes wiet en die vage types aan de deur verklaren? Maar echt erg kon het nooit zijn. dachten we. Hij, verstandige jongen, deed het vast alleen in het weekend. Deed, want inmiddels is hij een half jaar gestopt.

‘Oké, mam, ik geef je even de feiten. Ik ben dus al op mijn 12^e begonnen en ik blowde tussen mijn 14^e en mijn 16^e elke dag.’ Elke dag? ‘Ja, elke dag.’ Ook op school? ‘Ja, júist op school.’ Inmiddels weet ik dat hij enigszins overdreef maar zo gingen we wel de uitzending in.

‘Ik zou graag een hartig woordje willen spreken met ouders van kinderen die drugs, wiet of drank gebruiken,’ reageerde een kijker. Zij (of hij, maar iets zegt me dat het een vrouw is) vindt dat ouders die dat laten gebeuren hun kinderen verwaarlozen. Zelf heeft ze het allemaal prima voor elkaar: zes kinderen grootgebracht….strenge opvoeding…goed terechtgekomen… allemaal dankbaar. Maar ja, dat komt: zij is niet zo gemakkelijk als die mensen die hun kinderen toestaan drugs te gebruiken en te lui zijn om ze emotioneel goed te begeleiden.

Kijk, voor dat soort ouders was ik nou bereid mijn goede naam in de uitverkoop te doen. Ik word zo langzamerhand dood- en doodziek van die zelfingenomen types die minachtend neerkijken op het oeverloze geploeter van hun mislukte soortgenoten. Die het in hun botte koppen halen anderen te veroordelen omdat hun kinderen niet zo geslaagd lijken. Ik durf te wedden dat de meeste ouders hun stinkende best hebben gedaan om hun blowende zoon of dochter op het rechte pad te houden. Praten, waarschuwen, informeren, leuke dingen doen: soms helpt het gewoon niet. Sommige kinderen zijn nu eenmaal grotere vrijbuiters en ravijnlopers dan andere. Aan onze zoon kon je bovendien zelden merken dat-ie stoned was; zelfs zijn leraren viel het niet op. En als ouder laat je je graag om de tuin leiden.  Niemand wil een (dagelijks) blowend kind.

En toch komt het meestal goed. Kijk maar naar Arie Boomsma (die zich trouwens nu nog maar heel af en toe aan de wiet vergrijpt).

Anne Elzinga
J/M-redacteur Anne Elzinga is getrouwd met Ronald en moeder van een dochter (20) en twee zonen van 16 en 13 jaar.

J/M is een informatief, journalistiek maandblad met een uitgebreide website vol achtergrondinformatie voor ouders van 4- tot 16-jarigen. J/M richt zich op alle aspecten van het ouderschap. Niet belerend, maar praktisch, toegankelijk en betrokken. De redactie informeert ouders helder en deskundig over de vele beslissingen die bij het opvoeden gemaakt moeten worden.

Dit wordt genieten! De hele dag al verheug ik me op een avondje ongecompliceerde televisie. Gewoon, dom. Niks waar ik over na moet denken. Het Groot Dictee der Nederlandse Taal valt dus af. Daarmee bespaar ik mezelf ook het vernederende moment van het tellen der fouten. Zelfs met een beetje sjoemelen (een snel nog even toegevoegd tussen-ennetje of accent aigu’tje ) haal ik meestal niet eens de gemiddelde score. En Volendam, 10 jaar later, kijk ik wel bij het 15-jarig jubileum. Blijft over een keuze tussen de 25 meest hilarische tv-momenten van 2010, Yolanthe Exclusief, en The Family Stone.

Sloffen: check. Snuggie: check. Koffie: check. Bank vrij: check. Het feest kan beginnen. De hilarische momenten blijken minder hilarisch dan beloofd. Of je moet gek zijn op Viola Holt. Yolanthe trek ik ook niet heel lang. Maar van het intro van The Family Stone word ik wel direct blij. Veel sneeuw, veel kerst, veel familiegeluk. En Diane Keaton die dromerig naar buiten kijkt. ‘M···m’ schreeuwt mijn jongste zoon vanaf zijn slaapkamer door Diane’s eerste zinnen heen. ‘Je moet me nog overhoren voor Engels.’ Hij moet een paar honderd (lijkt het) onregelmatige werkwoorden uit zijn hoofd kennen. Ik zet Diane op pauze en werp me op de rijtjes. Van arise (ontwaken) tot weep (wenen) kost ons een minuut of dertig. ‘M···m’ roept de oudste. Of ik hem kan helpen zijn kleren te strijken. Hij is op vrijersvoeten en dat schijnt onmogelijk te zijn met kreukels in je shirt. En dus moet Diane haar mond weer houden.

Twintig minuten later mag ze verder met haar verhaal. In real life is de film dan al minstens een uur bezig. Lang leve UPC. Maar de Family Stone krijgt bij ons thuis niet haar o zo verdiende Happy End. Daarvoor zijn er te veel stoorzenders in huis. Man loopt af en toe ondoorzichtige belangrijke dingen te doen in de eetkamer en vraagt dan tussen neus en lippen of de voetbalzender al op kan. Zoon en date denderen door de open keuken om iets lekkers klaar te maken. Dat mannen zo hardnekkig kunnen zijn! Dat pannen zo hard konden kletteren! Dat pubers zo hard konden fluisteren! Dat mijn kaken zo’n zeer konden doen van de valse verkrampte gezelligheidsgrijns die ik opzet als ze leuk bij mij op de bank komen zitten om eventjes mee te kijken. Dat zij zo meedogenloos konden oordelen over mijn heldin Diane Keaton!

Een vrouw is gezegend met zo’n levendig, warm gezin. Samen ben je nooit alleen. Heerlijk. Maar oh, wat zou ik graag af en toe een beetje eenzaam zijn!

Fijne feestdagen!

Anne Elzinga
J/M-redacteur Anne Elzinga is getrouwd met Ronald en moeder van een dochter (20) en twee zonen van 16 en 13 jaar.

J/M is een informatief, journalistiek maandblad met een uitgebreide website vol achtergrondinformatie voor ouders van 4- tot 16-jarigen. J/M richt zich op alle aspecten van het ouderschap. Niet belerend, maar praktisch, toegankelijk en betrokken. De redactie informeert ouders helder en deskundig over de vele beslissingen die bij het opvoeden gemaakt moeten worden.

In mijn wereld is het juni 2010. De zon staat hoog aan de hemel, de vogels kwetteren in de tuin en straks ga ik het vlees voor de barbecue marineren. Vanavond vieren we het eindexamenfeest van mijn oudste zoon. Hij is geslaagd!

Zo de eerste drie zinnen van mijn blog zitten erop. Daar heb ik me toch tegen aangehikt, de afgelopen maanden. Voor het eerst in mijn hele blogcarrière eindigde ik mijn laatste blog – van juni 2010! – met een PS dat ik binnenkort terug zou komen op mijn wederwaardigheden met de man van Oprah en de schoolloopbaan van mijn zoon. Dat had ik nooit moeten doen. Want het daaropvolgende half jaar kreeg ik geen letter meer op papier. Vanwaar dat writer’s block?

Niet omdat ik ervandoor ben met Stedman Graham. Hij prefereerde Oprah uiteindelijk toch boven mij.
Niet omdat mijn zoon zijn diploma niet gehaald heeft. Hij heeft ons lang in spanning gehouden, maar toen ik hem aan de telefoon tegen zijn mentor hoorde zeggen: ‘Zeg dat nog eens. Ik wil het nog een keer horen,’ wist ik dat het gelukt was.
Niet omdat er de laatste zes maanden niets gebeurd is. De zon is maar liefst 175 keer op- en ondergegaan.

Waarom dan wel?

Omdat ik als moeder in een flink gat gevallen ben. Dat merkte ik pas toen ik het cijferpapiertje met eigen ogen had gezien. Missie volbracht. De laatste twee schooljaren waren tropenjaren. Zoonlief was op zijn zachtst gezegd geen modelleerling. Hij zat vaker op de gang dan in de klas. En hij was regelmatig te vinden in het fietsenhok. Lekker kletsen met zijn vrienden, dachten wij. Lekker blowen met zijn matties, bekende hij. Zijn passie voor zesjes werd regelmatig doorkruist door de harde werkelijkheid van tweetjes en drietjes. Regelmatig zaten we op school om de ‘voortgang’ te bespreken.

En dan slaagt zo’n jongen ineens! Wordt-ie ineens een modeljongere die stopt met blowen, zich serieus over zijn toekomst buigt en thuis zelfs af en toe uit zichzelf de borden afwast. Wat moet je dan nog als moeder?

Het heeft even geduurd, maar gelukkig heb ik nu weer een nieuw doel gevonden. Met dank aan mijn jongste zoon. Vanaf deze week ben ik er weer!

PS: Maar ik beloof niets

Anne Elzinga
J/M-redacteur Anne Elzinga is getrouwd met Ronald en moeder van een dochter (20) en twee zonen van 16 en 13 jaar.

J/M is een informatief, journalistiek maandblad met een uitgebreide website vol achtergrondinformatie voor ouders van 4- tot 16-jarigen. J/M richt zich op alle aspecten van het ouderschap. Niet belerend, maar praktisch, toegankelijk en betrokken. De redactie informeert ouders helder en deskundig over de vele beslissingen die bij het opvoeden gemaakt moeten worden.

Het eindexamen van mijn zoon zit erop! Hem kennende gaat hij dat uitgebreid vieren. Hem kennende zal hij daar meer tijd aan besteden dan aan het leren. Niet dat hij niets heeft gedaan. Hij heeft echt vaak genoeg in zijn kamer gezeten. Deur dicht. Muziek aan. Muziek aan? Ja, dat schijnt te kunnen.

Uiterst ontspannen heeft hij de afgelopen twee examenweken doorstaan. ‘Relax, mam,’ adviseerde hij mij als ik hem zei dat het misschien toch wel handig was te weten wát hij precies moest leren (hij heeft het eerder geflikt ons een dag voor een mondeling schoolexamen te vragen of wij wisten wat hij daarvoor moest doen). Hij gaat het redden, dat weet hij zeker. Nou ja, bijna zeker dan.

Of hij gelijk heeft, zullen we 17 juni weten. Hij houdt ons flink in spanning. Zijn ideaal is het examen met allemaal zessen af te ronden: dan heeft hij namelijk net niet te veel én net niet te weinig gewerkt. Tijdens de laatste schoolexamenweek in maart heeft hij zich aan zijn woord gehouden: vijven wist hij op te halen tot een zes, en zevens wist hij een punt naar beneden te krijgen.

Ondertussen laat ik het los (ja! dat kan ik best, hoor!). Stiekem denk ik dat het zo’n ramp nog niet zou zijn als hij zich onverhoopt een paar tiende punten verrekend heeft. Hij is pas 16. Moet zo’n jongen nu al weten wat hij de rest van zijn leven wil gaan doen? Volgens Stedman Graham – de levenspartner van Oprah Winfrey – wel. Om te kunnen slagen moeten jongeren eerst weten wie ze zijn en wat ze willen in het leven. Pas daarna kunnen ze de andere stappen uit zijn boek ‘9 Stappen naar succes voor tieners’ doorlopen.

Het boek leest lekker, vooral omdat je weet dat het Stedman toch maar mooi gelukt is. Geboren in een arme zwarte buurt heeft hij zich opgewerkt tot bestsellerauteur en zakenman, die ook nog eens geregeld een ontbijtje deelt met een van de rijkste en invloedrijkste vrouwen ter wereld. Maar of mijn 16-jarige en zijn leeftijdsgenoten al zo doelgericht op hun succes afgaan?

Ik zal het hem vragen. Deze week vertrek ik namelijk naar Chicago om Stedman (ik mag hem zo noemen!) te interviewen. Thuis in Holland is mijn eindexamenkandidaat dan zijn diepste wensen en sterkste kanten aan het ontdekken. Met vermoedelijk veel vrienden, veel feesten en veel fusten bier.

PS: Ik hou jullie op de hoogte van de examenuitslag en van mijn gesprek met Stedman Graham.

Anne Elzinga
J/M-redacteur Anne Elzinga is getrouwd met Ronald en moeder van een dochter (20) en twee zonen van 16 en 13 jaar.

J/M is een informatief, journalistiek maandblad met een uitgebreide website vol achtergrondinformatie voor ouders van 4- tot 16-jarigen. J/M richt zich op alle aspecten van het ouderschap. Niet belerend, maar praktisch, toegankelijk en betrokken. De redactie informeert ouders helder en deskundig over de vele beslissingen die bij het opvoeden gemaakt moeten worden.

Die combinatie wil je niet als ouder. Zoals je vroeger ineenkromp bij de afschrikwekkende ontdekking dat zelfs je vader en moeder wel eens seks hebben (of in ieder geval moeten hebben gehad), zo gruwel je nu van het beeld van een vrijende tienerzoon of dochter. Dat ze borsten en een volwassen maat piemel krijgen is al erg genoeg, maar dat ze daar dan ook nog iets mee doen is helemaal onverdraaglijk. Een rondvraag onder vriendinnen en collega’s maakt duidelijk dat ik niet alleen sta. ‘Hij mag alles doen, zolang ik het maar niet hóór,’ is het beleid dat Ineke haar zestienjarige zoon voorhoudt. Anja slaapt met driedubbele oordoppen in als haar dochter haar vriend te ‘logeren’ heeft. Buurman Hans pakt het nog rigoureuzer aan:  die gooit de eerste de beste Kloris die geile blikken op zijn dochter werpt eigenhandig het kanaal in.

Ik heb het er maar moeilijk mee. Mijn zoon heeft al bijna twee jaar een vriendin. ’t Liefst zou ik willen dat hij lekker met haar gaat kleien als ze samen op zijn kamer zijn. Het idee dat zij samen op mijn pasgewassen lakens….. Brrrr. Maar ja, als moderne moeder vind ik ook dat ze het gewoon thuis moeten kunnen doen. Niets zo sneu als twee jonggeliefden die liggen te prutsen in een garagebox. ‘Thuis heb je er tenminste nog een beetje zicht op,’ zeggen vriendinnen die lang voor mij met het bijltje hebben gehakt. Klopt, knik ik gedwee, terwijl ik ondertussen heel hard mijn best doe niet te bedenken wat dat ‘zicht’ dan zou onthullen. Die controle is sowieso maar betrekkelijk. Ik stop ze heus niet snel nog even een pakje condooms toe vlak voordat ze na de thee de trap oplopen. En ik ga ook niet controleren of ze het wel goed doen. Of met ze praten over hun ‘wensen en grenzen.’ Als het goed is, weten ze dat allemaal al uit eerdere gesprekken. ’t Is net als met leren autorijden: eerst het theorie-examen, daarna het praktijkgedeelte. Maar dan zonder examinator.

Om mezelf (en het jonge paar) vernederende confrontaties te besparen, heb ik inmiddels een heel scala aan ontwijkingstechnieken ontwikkeld. De voordeur hard sluiten als haar fiets voor de deur staat. De trap opbonken. Liedjes zingen onder de douche. Keihard hoesten als ze in een vakantiehuisje in de kamer naast de onze slapen om te laten zien hoe dun die muurtjes zijn. En…het werkt. Ik heb tot nu toe niets gênants meegemaakt (althans niet qua jeweetwel).

Maar sinds gisteren twijfel ik ineens aan de effectiviteit van mijn ingewikkelde tactieken. ’t Blijkt allemaal veel simpeler te kunnen. Ik moet gewoon doen wat de dochter van een van mijn vrienden deed. Die snauwde haar broer en diens vriendin één korte zin toe, toen zij stilletjes richting slaapkamer slopen ‘Niet gaan neuken, hoor!’ Dat moet zelfs de meest bronstige tiener alle lust ontnemen.

Anne Elzinga
J/M-redacteur Anne Elzinga is getrouwd met Ronald en moeder van een dochter (20) en twee zonen van 16 en 13 jaar.

J/M is een informatief, journalistiek maandblad dat zich richt op alle aspecten van het ouderschap. Niet belerend, maar praktisch, toegankelijk en betrokken. De redactie informeert ouders helder en deskundig over de vele beslissingen die bij het opvoeden gemaakt moeten worden.

Het is rond 1970; de tijd van de aksie, het visnet en de Tejo’s. In een kraakpand ergens hartje Amsterdam krioelen een stuk of acht peuters en kleuters door elkaar heen. Sommigen zijn bloot, anderen dragen alleen een onderbroek of luier. Twee kinderen roeren met hun handen in de net door een van hen geproduceerde poep; hun vriendje probeert een rat te ontleden. Het zal een wetenschapper in de dop zijn, alleen is het probleem hier wel dat de rat nog leeft. De kinderen rammen er lekker op los en gebruiken elkaar als boksbal. ‘Er is nogal wat onderlinge agressiviteit,’ constateert een volwassene. Fout, corrigeert een ander hem. ‘Deze agressie is van een beetje andere orde.’ Het is namelijk het uitleven van onzekerheden en elkaar daarvoor als mikpunt gebruiken. Op basis van vrije lustbeleving zullen de kinderen tot maksimale zelfontplooiing en zelfregulaatsie komen.

In de praktijk betekende dat dat ze volkomen vrijgelaten werden. ‘We kregen geen straf en er werden aan onze driften en lusten geen grenzen gesteld.’ zegt Marije Meerman jaren later in haar documentaire De Kresj over het antiautoritaire kinderdagverblijf waar bovenstaande taferelen zich afspeelden. De meeste oud-kresjgangers kijken met verwondering naar de beelden van hun jeugd. Wat een chaos! De vrijheid was fijn, zeggen ze nu, maar ze hadden als kind ook heel erg behoefte aan grenzen en regels. ‘Mijn God,’ verzucht een vrouw ‘wat hadden we het moeilijk!’  Sommigen zijn van de weeromstuit enorm ordelijk en regelneverig geworden. Hoezo maksimale zelfontplooiing?

Kinderen die nooit nee hebben gehoord, groeien vaak op tot verwende volwassenen die bij de eerste de beste frustratie omvallen. Maar oh, wat kost dát drieletter-woord ons een hoop moeite. ‘Nee!!’ Ik oefen voor de spiegel. Zonder puberend publiek – dat altijd tegenargumenten heeft – kan ik heel standvastig zijn. Samengeknepen lippen, emotieloze ogen, kaarsrechte houding. Nog een klein snorretje op de bovenlip en ik lijk precies op die ene, hele foute dictator. Maar real life blijft er van dat wilskrachtige alter ego weinig over. Zelfs mijn kaaklijn lijkt weker. Het ijzeren ‘nee!!’ verandert in een aarzelend ‘nee?’ Drie maal raden wie het triomfantelijkst uit de confrontatie komt.

Volgens alle deskundigen is dat niet goed, Niet voor pubers, niet voor ons, niet voor het gezin en niet voor het land. Tijd voor aksie. Laten politici deze maanden hun verkiezingscampagne maar voeren; wij ouders gaan voor de nee-campagne. Zodat straks elke puber in Nederland weet: als een ouder nee zegt, dan bedoelt-ie nee!

Gaat ‘nee zeggen’ of grenzen stellen en handhaven jou ook niet heel natuurlijk af? Lees dan de nieuwe J/M Puberspecial Voorjaar 2010 over het nut en de kunst van een goed huisreglement. Met onder meer: interviews met Keith Bakker (van het tv-programma Family Matters), Bart Chabot, Jochem van Gelder en Derk Bolt; wat we kunnen leren van de moord op tiener Maja Bradaric én de huisregel-top 10 in Nederlandse pubergezinnen.

J/M Puberspecial Voorjaar 2010 ligt vanaf  21 april in de winkel of via deze link online te bestellen.

Anne Elzinga
J/M-redacteur Anne Elzinga is getrouwd met Ronald en moeder van een dochter (19) en twee zonen van 15 en 12 jaar.

J/M is een informatief, journalistiek maandblad dat zich richt op alle aspecten van het ouderschap. Niet belerend, maar praktisch, toegankelijk en betrokken. De redactie informeert ouders helder en deskundig over de vele beslissingen die bij het opvoeden gemaakt moeten worden.