• Leven en laten leven. Als anderen dit leuk vinden: laat ze. Waarschijnlijk hebben ze niet de tijd, de fut, de power of de zin om zelf iets onvergetelijks te organiseren. Dat het duur is wil helemaal niet zeggen dat het geweldig is.
• Probeer niet in een wedstrijd met andere ouders verzeild te raken (wie geeft de duurste traktaties en partijtjes?) Relax. Baby’s, peuters en kleuters hoeven nog geen partijtje.
• Een Partijtje-simpel gaat zo. Nodig: twee volwassenen en zoveel kinderen als het aantal jaren dat de jarige is geworden. Neem de geluksvogels op woensdag mee uit school. Eenmaal thuis eerst het cadeautjes-spel: cadeautjes verstoppen die de jarige met ‘warm’ of ‘koud’ moet zoeken. Of iets dergelijks.
• Hierna alle variaties van bekende verjaardagsliedjes zingen.
• Dan aan tafel, die inmiddels leuk is gedekt. Broodje knakworst op het menu. Wil er iemand fritessaus of ketchup op? En wat willen we drinken? Na het eten even vrij rondlopen.
• Knutselen. Deze bezigheidstherapie moet zoveel mogelijk tijd in beslag nemen. Je denkt dat ze hun handen vol hebben, maar na drie-en-een-halve minuut roept de eerste al ‘Ik ben klaar!’. Wij maakten door de jaren heen vlaggetjes, feestmutsen, een schetsboek, we bakten cakejes, broodjes, pizzaatjes (shoarmabroodjes halveren en iedereen naar keuze laten bedekken).
• Voor grotere kinderen: organiseer een speurtocht, kijk een film, organiseer een slaapfeestje.
• Wij deden ook themafeestjes, bijvoorbeeld een piratenfeest (een speurtocht waarbij een ‘schat’ van chocolademunten was verstopt). Ook kan ik me een eet-& skatefeest herinneren.
• Het kostte een boel energie en soms slaap (bij een slaapfeestje) maar nauwelijks geld.

Begin op tijd na te denken over een uitvoerbaar en betaalbaar plan. Laat de jarige dromen en meedenken over de kleine dingen: wat voor kleur taart heb je in gedachten, heb je al een verlanglijstje, zullen we samen uitnodigingen maken en hoe.

Wat kinderen zich uiteindelijk vooral herinneren is een al dan niet feestelijke sfeer en de inzet van hun ouders.

Marieke Henselmans
Marieke Henselmans is journalist en heeft zich gespecialiseerd in alles wat met geld te maken heeft. Ze werkt mee aan tv-programma’s, geeft lezingen en schrijft boeken over besparen en zuiniger leven. Ze is moeder van drie volwassen zonen. Voor eyeOpen schrijft ze elke werkdag bespaartips en elke zaterdag een column over besparen.

Vooral de ochtenden vond ik pittig. Tussen halfzes en zes meldde Yaël zich. Normaal gesproken loopt Hanno dan naar haar toe en zegt hij dat ze nog even moet blijven liggen omdat het nog geen ochtend is. Pas om zeven uur is het ochtend. Yaël pikt dat van Hanno. Ze ligt dan een beetje te brabbelen en soms draait ze zich zelfs nog even om.

Van mij pikte ze dat dus niet. Toen ik op resolute toon zei dat het nog geen ochtend was, ging meteen haar onderlip naar voren, in de pruilstand, wat er trouwens heel schattig uitzag. Grappig, dacht ik nog, dat ook verstandelijk gehandicapte kinderen pruilen. Zou pruilen aangeboren zijn?

Ik ging weer in bed liggen, maar Yaël slaakte woedende kreten en probeerde haar hekkenbed af te breken. Omdat ik de buren ook hun nachtrust gun, waren we dus elke ochtend voor zessen uit de veren.
Het voordeel van dat vroege opstaan was dan wel weer dat ik genoeg tijd had om Yaël haar ontbijt en medicijnen te geven, haar te douchen en aan te kleden en tussendoor de keuken op te ruimen en een wastaakje te doen.

Lichtelijk oververhit beleefde ik dan een paar uur later mijn tokkiemomentje: in mijn ochtendjas, op slippers en met een rood hoofd tilde ik Yaël de bus in. De hele straat weet inmiddels hoe ik eruitzie in mijn ochtendjas en misschien moet ik de buren ook nog eens uitleggen waarom ik de chauffeur op donderdag in mijn ochtendjas binnenliet. De chauffeur van het busje is een al wat oudere man en had hoge nood. ‘Dat heb je op mijn leeftijd hè,’ mompelde hij.

Na dat hele ritueel plofte ik dan op de bank en dacht ik: o, ik wou dat ik nog rookte. Roken is de ideale combinatie van niets doen en iets doen. Rustig inhaleren en met kracht uitblazen, terwijl je wezenloos voor je uit staart.
Maar ik rook al een jaar of vijftien, twintig niet meer.
Dus ging ik snel onder de douche, kleedde ik me aan, maakte ik me op en fietste ik naar mijn werk.
Als ik een BN’er was geweest had het ochtendritueel geweldige voor-na-foto’s opgeleverd. En jongens, jongens, wat kan werken een uitje zijn!

In het weekend had ik ’s ochtends gelukkig ook hulp. Toch miste ik Hanno en realiseerde ik me weer eens hoeveel hij doet en hoe goed we de zorg verdelen. Yaël miste Hanno ook. Ze was extra stout en dwars en zei de hele dag ‘baba baba baba’. Samen telden we de dagen af.
Ik redde het alleen, maar in de loop van de dagen bekroop me wel een gevoel dat altijd latent aanwezig is en dat ik er normaal gesproken onder houd. Angst.

Yaëls totale afhankelijkheid maakte me bang. Op de laatste avond ging de angst met me aan de haal. Stel dat ik vannacht een hartaanval kreeg? Of een hersenbloeding? De kans was niet groot, maar toch, die dingen gebeuren. Yaël zou dan opgesloten zitten in haar hekkenbed zonder drinken. Yaëls hulpeloosheid beklemde me ineens meer dan anders, ze drukte op me nu Hanno weg was. De verantwoordelijkheid voelde als te groot voor mij alleen.
Dus legde ik een flesje Roosvicee naast de slapende Yaël, een rationele actie om die gekke,
irrationele angst in te dammen.

Ik kreeg geen hartaanval die nacht, en ook geen hersenbloeding. En de volgende avond om zeven uur was Hanno er alweer, met een bos bloemen. Yaël fladderde van plezier. ‘Babaaaaaa!’ kraaide ze enthousiast. Uit zijn tas toverde hij een klein Chanel-tasje. ‘Rouge orage’, stond er op de chique, zwarte lipstickhuls die erin zat, storm-rood.
Ik zoende Hanno en voelde een last van me afglijden. De last van het alleen voor Yaël zorgen. En niet alleen het concrete zorgen, maar ook de zorgen die door mijn hoofd zoemden als er niemand was om de zorg mee te delen. Yaël was inmiddels op Hanno’s schoot gekropen. Ik liep naar de badkamer en stiftte mijn lippen met storm-rood.

Sanne Kloosterboer
Sanne Kloosterboer (38) is de moeder van Yaël (6). Yaël is verstandelijk gehandicapt, autistisch en heeft epilepsie. Sanne woont met man en kind in Amsterdam en werkt bij een krant.

J/M is een informatief, journalistiek maandblad met een uitgebreide website vol achtergrondinformatie voor ouders van 4- tot 16-jarigen. J/M richt zich op alle aspecten van het ouderschap. Niet belerend, maar praktisch, toegankelijk en betrokken. De redactie informeert ouders helder en deskundig over de vele beslissingen die bij het opvoeden gemaakt moeten worden.

Een bezoek van Pleegzorg zorgt voor buikpijn, een bezoek van Jeugdzorg brengt hem in staat van paniek. Maar wegmoffelen is ook geen optie. Dan ziet hij ze uit het niks verschijnen en vraagt hij zich af waarom we hem dit niet verteld hebben. En hij voelt als geen ander dat er iets is, dat wij ergens mee worstelen.
Het is kiezen uit twee kwaden. We hebben nu voor de lijn gekozen dat we het hem vertellen, maar pas korte tijd voor het moment daar is. Dus de dag ervoor, of soms zelfs pas dezelfde ochtend. Het vereist een grote mate van zorgvuldigheid. Wie komt er langs, waarom, wat is het belang, wordt er in dat gesprek een beslissing genomen die invloed op zijn leven heeft.

Nou zijn dat op zich tamelijk eenvoudige zaken.
Moeilijker lag het met de affaire die we een paar maanden eerder hadden. Door wat
bureaucratische rompslomp was er niet tijdig een verzoek bij de rechter ingediend voor de
verlenging van de ondertoezichtstelling en uithuisplaatsing van Koekie. Theoretisch gaf dat
moeder de mogelijkheid om Koekie gewoon bij ons te komen ophalen. Omdat we ervan
uitgingen dat ze dat niet zou doen, hebben we dit Koekie niet meegedeeld.
Maar de consequenties hiervan, daar moesten we wel wat mee.

De Kinderbescherming diende, vanwege deze administratieve fout, een rapport te maken
voor de rechtbank. Daartoe werden een aantal partijen gehoord en een van die partijen was Koekie. Hij zou telefonisch geïnterviewd worden. En zo geschiedde. Dat kondigden we aan, maar we konden niet voorkomen dat hij het vreemd en verontrustend vond, hoezeer wij ook ons best deden om duidelijk te maken dat het geen verstrekkende gevolgen had.

Enige tijd later stond er een rechtszaak gepland over de ondertoezichtstelling en
uithuisplaatsing. Daar was ik voor uitgenodigd, Koekie niet. Kinderen hoeven namelijk pas bij een rechter te verschijnen als ze 12 zijn. Vooraf hadden we hem daar niets over verteld.
Achteraf moest ik dat wel doen. Ik deelde hem mee dat het de een-na-laatste rechtszaak
was geweest. De rechter had nog een keer de ondertoezichtstelling met een jaar en de
uithuisplaatsing met een halfjaar verlengd. Ik mocht tegen de rechter zeggen dat je het een
kind niet kon aandoen om hem zo lang in onzekerheid te houden over zijn toekomst. Steeds
maar weer zo’n korte tijd, dat had iets misdadigs. Al je niet weet waar je toekomst ligt, dan
kun je daar ook niet aan werken. Nou, dat leek de rechter ook te vinden. Koekie woont al
meer dan vier jaar niet meer thuis. Tijd voor iets definitiefs.
Dit gedeelte hadden mijn vrouw en ik nog kunnen verzwijgen.

Wat wel gemeld moest worden, was dat ik in deze rechtszaak zijn oudste broer, die al wat
langer dan Koekie niet meer thuis woont, trof. En hoewel het contact tussen die twee niet
frequent is, spreken ze elkaar zo nu en dan telefonisch. Als Koekie dan op die manier zou
horen dat er een rechtszaak was geweest, waarop ik zijn broer getroffen had, dan had dat
mij gedegradeerd tot een onbetrouwbare hond en had hij mij op één hoop geveegd met al
die andere mensen waar hij in zijn leven niet van op aankon.

Op diezelfde rechtszaak trof ik ook Koekie’s moeder en jongste broertje. Ook dat heb ik hem, om dezelfde redenen, verteld.

En dan waren er nog de gevolgen van die zitting.
De Kinderbescherming dient met een uitgebreid en gefundeerd rapport te komen, waarop de rechter een definitieve beslissing kan nemen over Koekie’s verdere leven. En jawel, daarvoor zal nu zeer uitgebreid met Koekie gesproken worden.
‘Nou,’ zei hij afkeurend, toen we hem dit vertelden. Daar zit hij helemaal niet op te
wachten. ‘Maar dat moet nu eenmaal. En het is de laatste keer,’ hielden wij hem
voor. ‘Gewoon zeggen wat je echt vindt. Het gaat om jou. Je hoeft niet bang te zijn dat ook
maar iemand boos wordt over de dingen die jij zegt.’ Hij was er niet gerust op.

En dan was er de aanloop naar zijn verjaardag. Veertien uur voor de grote dag kregen wij
het verzoek of moeder op zijn verjaardag kon komen of hem kon zien, omdat ze toevallig
toch in Nederland was. Mijn vrouw en ik besloten dit verzoek niet te honoreren. Het zou een zorgvuldig geplande feestelijke dag helemaal op zijn kop zetten.
Ook dit, zo vonden we, moesten we vertellen.

Hadden we dus in het begin van het pleegouderschap het dilemma of we hem wel of niet
bepaalde zaken vertelden, tegenwoordig is dat dilemma verschoven. Nu piekeren en
overleggen mijn vrouw en ik wanneer we het hem vertellen om de onrust en verwarring
zoveel mogelijk te beperken. Het is een ander, maar niet minder groot dilemma. Het zijn
iedere keer verdomd moeilijke beslissingen.

Frans Lomans
Frans Lomans (56, hoofdredacteur van Panorama, kinderloos) en zijn vrouw Céline van Gennep (53, artdirector van J/M en moeder van de 27-jarige Rosa) zijn getrouwd in 2001 en hebben geen eerdere ervaring als pleegouders.

J/M is een informatief, journalistiek maandblad met een uitgebreide website vol achtergrondinformatie voor ouders van 4- tot 16-jarigen. J/M richt zich op alle aspecten van het ouderschap. Niet belerend, maar praktisch, toegankelijk en betrokken. De redactie informeert ouders helder en deskundig over de vele beslissingen die bij het opvoeden gemaakt moeten worden.

KOEKIE & IK
Aangrijpend verhaal over het leven met een pleegzoon.
In de zomer van 2009 kwam Koekie, een Surinaamse jongen die net acht geworden was, terecht in Amsterdam Oud-Zuid bij Céline van Gennep en Frans Lomans. Koekie had al een bewogen leven achter de rug. In dit boek lees je wat Koekie allemaal meegemaakt had, over hoe Koekie veranderde en over hoe Koekies komst ook zijn bestaan en dat van zijn vrouw volstrekt op z’n kop zette. Het leven werd een achtbaan: van de hemel naar de hel en terug. Koekie & ik is een soms tragisch, maar vaak ook komisch verslag van de eerste jaren van Koekie bij zijn nieuwe gezin.

De warme cadeautjes die ik ooit van onze kleine kinderen kreeg, koester ik nog steeds:

• een spanen doosje, een beetje chaotisch beplakt door een schattige 2-jarige. In het doosje zit een briefje van de crèchejuf: ‘Een fijne Moederdag!’
• een rond kartonnetje met de afdruk van een in de verf gedoopt, onwaarschijnlijk klein peuterhandje (de eigenaar van dat handje leent tegenwoordig de auto)
• een tekening vol zonnen en hartjes van een ongeveer 3-jarige, die de klok heeft horen luiden en de punten van de hartjes consequent naar boven heeft getekend
• een van stof gemaakt met watten gevuld fotolijstje met daarin een schoolfoto en een tamelijk dyslectisch briefje vol doorhalingen, waaruit met enige moeite ‘mamma is lief en trou, daarom maak ik dit voor jou’ valt te ontcijferen.

En dit is nog maar een selectie. Gemiddelde kosten: € 0,00. Belang: groot!

Vaders die dit lezen: aan de slag! Gebruik de voetjes of handjes van de allerkleinste baby’s als stempel en maak er wat van.

De appeltaart maken we vlak voor vertrek, zodat we hem warm mee kunnen nemen als je bij je moeder op bezoek gaat. De ingrediënten koop je voor nog geen € 1,50 in totaal (250 g bloem, 100 g suiker, 150 g koude boter, 1 kilo appels, 2 theelepels kaneelpoeder en 125 ml slagroom). Maak de taart en bak hem in het midden van de oven in ruim een uur goudbruin. Pas als je bij je moeder bent de slagroom kloppen en op de taartpunten doen.

Marieke Henselmans
Marieke Henselmans is journalist en heeft zich gespecialiseerd in alles wat met geld te maken heeft. Ze werkt mee aan tv-programma’s, geeft lezingen en schrijft boeken over besparen en zuiniger leven. Ze is moeder van drie volwassen zonen. Voor eyeOpen schrijft ze elke werkdag bespaartips en elke zaterdag een column over besparen.

‘Ik vind toch dat we serieus moeten kijken of ze één keer per week ergens kan logeren. Of twee nachten in de twee weken.’

Baf! Hanno geeft een voorzet.

‘Ik moet daarover nadenken,’ zeg ik aarzelend. Ik reik naar mijn glas wijn.

En meteen slaat de verwarring toe die altijd ontstaat als het L-woord valt. Aan de ene kant voel ik in mijn hele lijf een ongekend gevoel van ruimte. Wat zou dat heerlijk zijn, even een avond, nacht, ochtend zorgvrij. Wat zou dat ons leven verruimen, groter maken, weidser.

Ik praat met Hanno over de zorg en probeer te definiëren wat het zorgen voor Yaël precies zwaar maakt. Het is denk ik vooral de monotonie. Zorgen voor Yaël is al sinds haar geboorte min of meer hetzelfde. Zorgen voor Yaël blijft de komende jaren ook hetzelfde. Hooguit wordt het zwaarder omdat Yaël steeds groter wordt.

Het leuke van gezonde kinderen is denk ik wel dat ze steeds veranderen. Dat ze zich zo snel ontwikkelen dat je het nauwelijks kunt bijhouden. Voor je het weet zijn ze pubers en slaan ze met deuren. Nee, voor je het weet zijn ze het huis uit en staan ze op eigen benen.

Het L-woord dus. Ik voel ruimte, maar tegelijk voel ik me schuldig. Ik wil Yaël niet de toegang tot haar eigen huis ontzeggen, ook niet voor één of twee nachten. Zij woont hier ook, dit is ook haar huis. Ik wil niet dat ze weg moet omdat ik het niet volhoud. Trouwens, wat is volhouden? We houden het nog best vol.

Maar toch is het ook een aantrekkelijke gedachte, soms eens een nachtje zorgverlof.

‘Ik zou haar best willen laten logeren,’ zeg ik tegen Hanno. ‘Als er maar een goed adres was.’

Want misschien is dat het echte probleem: het toezicht in logeervoorzieningen voor kinderen als Yaël is niet zoals ik dat het liefst zou zien.

In het logeerhuis waar wij vorig jaar ter oriëntatie gingen kijken, is ‘s nachts maar één begeleider aanwezig. Eén begeleider op acht zwaar gehandicapte kinderen, die geen van allen kunnen praten. Net zo kwetsbaar als de kleinste kinderen in de kinderopvang.

Sinds Robert M. is de controle op de kinderopvang verhevigd. Vorig jaar uitten kinderdagverblijven in Amsterdam zelfs kritiek op de strenge controles door de GGD-inspecteurs. ‘Als de kinderdagverblijven denken dat er wat is veranderd sinds december 2010, dan hebben ze gelijk,’ reageerde Martin Hommenga van de GGD in Het Parool. ‘De hele samenleving reageert anders op de kinderopvang. Iedereen is alerter.’

Dat lijkt me alleen maar goed, dat iedereen alerter is. In de gehandicaptenzorg is echter nog alles hetzelfde.

Nu heb ik me de afgelopen jaren vaak verbaasd over de geweldige mensen die er rondlopen in de gehandicaptenzorg. Maar dat wil niet zeggen dat ook deze vorm van zorg geen verknipte geesten kan trekken. Wie ziet toe op die ene persoon in de nachtdienst? Want er hoeft maar één mafkees tussen al die goeie mensen te zitten.

Een kleine rondvraag in mijn omgeving leerde dat dit logeerhuis nog gunstig afstak. Bij veel logeervoorzieningen is er ‘s nachts ‘toezicht op afstand’, vanuit een ander gebouw, met camera’s. Of één nachtwacht die tussen verschillende gebouwen heen en weer loopt. Of er is een ‘waak-uitluistersysteem’ op afstand.

Zou u uw baby met zeven andere baby’s bij één begeleider achterlaten? Of zonder begeleiding in een gebouw met een ‘waak-uitluistersysteem op afstand’? Waarom is dit dan wel goed genoeg voor kinderen die op babyniveau functioneren?

Sanne Kloosterboer
Sanne Kloosterboer (38) is de moeder van Yaël (6). Yaël is verstandelijk gehandicapt, autistisch en heeft epilepsie. Sanne woont met man en kind in Amsterdam en werkt bij een krant.

J/M is een informatief, journalistiek maandblad met een uitgebreide website vol achtergrondinformatie voor ouders van 4- tot 16-jarigen. J/M richt zich op alle aspecten van het ouderschap. Niet belerend, maar praktisch, toegankelijk en betrokken. De redactie informeert ouders helder en deskundig over de vele beslissingen die bij het opvoeden gemaakt moeten worden.

Rosa, de 27-jarige dochter van mijn vrouw, is sinds een stel maanden flink verliefd. Op Adil, een even oude man. Niet alleen Rosa is verliefd op Adil. In even hevige mate is Koekie, onze 11-jarige pleegzoon, dat ook. Ik moet het doen met af en toe een vluchtige kus van Koekie, Adil wordt er onder bedolven. Vanaf het moment dat Koekie hem leerde kennen.

Toen we het goede nieuws kregen dat Rosa wellicht zwanger was, ging Koekie helemaal uit zijn dak. ‘Wat ben ik dan? De broer van het kind?’ We moesten hem corrigeren. ‘Nee, jij bent dan de oom.’ Hij raakte in een staat van totale opwinding. ‘Cool!!!! Dan ben ik oom!!!!’ Nog nooit zag ik hem zo blij en gelukkig.

Deze zomer gaat Koekie in Amerika, tijdens onze vakantie, een iPad kopen. Daar heeft hij lang voor gespaard. Zijn zakgeld geeft hij al tijden niet meer uit, voor zijn verjaardag wilde hij graag geld om aan het bedrag te komen dat nodig is voor de aanschaf van die iPad.

Maar opeens had hij een andere bestemming gevonden voor zijn spaargeld.
‘Dat geld is voor Adil,’ zei hij.
‘Huh,’ zei ik.
‘Ja,’ zei hij vastberaden. ‘En met dat geld kan Adil dan een ring kopen voor Rosa.’

‘Koekie,’ zei ik, ‘weet je dat zeker? Dan heb je geen iPad?’
‘Nou en,’ zei hij, ‘ik wil dat Adil een mooie ring aan Rosa geeft.’

Voorlopig is hij niet van dit voornemen af te brengen. Ook niet als Rosa hem toespreekt. Nog nooit heeft hij zo erg iets gewild.

Ik weet dat het niet altijd verhalen vol rozengeur en maneschijn zijn die ik hier schrijf. Maar toen dit gebeurde, begon de zon heel hard te schijnen. Wat een kerel, die Koekie. En wat heeft hij een lange weg afgelegd in die nu bijna drie jaren dat hij bij ons woont.

Nou, dat wilde ik dus even laten weten.

Frans Lomans
Frans Lomans (56, hoofdredacteur van Panorama, kinderloos) en zijn vrouw Céline van Gennep (53, artdirector van J/M en moeder van de 27-jarige Rosa) zijn getrouwd in 2001 en hebben geen eerdere ervaring als pleegouders.

J/M is een informatief, journalistiek maandblad met een uitgebreide website vol achtergrondinformatie voor ouders van 4- tot 16-jarigen. J/M richt zich op alle aspecten van het ouderschap. Niet belerend, maar praktisch, toegankelijk en betrokken. De redactie informeert ouders helder en deskundig over de vele beslissingen die bij het opvoeden gemaakt moeten worden.

KOEKIE & IK
Aangrijpend verhaal over het leven met een pleegzoon.
In de zomer van 2009 kwam Koekie, een Surinaamse jongen die net acht geworden was, terecht in Amsterdam Oud-Zuid bij Céline van Gennep en Frans Lomans. Koekie had al een bewogen leven achter de rug. In dit boek lees je wat Koekie allemaal meegemaakt had, over hoe Koekie veranderde en over hoe Koekies komst ook zijn bestaan en dat van zijn vrouw volstrekt op z’n kop zette. Het leven werd een achtbaan: van de hemel naar de hel en terug. Koekie & ik is een soms tragisch, maar vaak ook komisch verslag van de eerste jaren van Koekie bij zijn nieuwe gezin.

Het kan door het heen en weer gereis van de kinderen ook nog wel eens raar uitpakken: dan is het eigenlijk ‘ons weekend’ of ze hebben geen tijd gehad om een cadeautje te kopen. Zoals vorig jaar.

Mijn man had er goed over nagedacht en het leek hem uiteindelijk toch een beter plan als ík met mijn stiefdochter ging winkelen voor een moederdagcadeau. Ik, in plaats van hijzelf. En ik ben de beroerdste niet dus we gingen op pad naar het lokale warenhuis.

Ik weet niet meer wat mijn stiefzoon gekocht of geregeld had (of had hij iets geknutseld?) maar mijn stiefdochter wilde iets moois kopen voor haar moeder, een armbandje moest het worden. De sieradenafdeling had een overvloed aan keus en mijn stiefdochter verdwaalde er helemaal in en wist steeds minder goed wat ze wilde, behalve dat het mooi moest zijn. Deze shopsessie ging niet quick and dirty zijn, zoveel was duidelijk. Na een tijdje had een van de verkoopsters ons in haar vizier. Een vakvrouw.

Ze had vrij snel in de gaten dat ze niet een moeder aan de balie had staan die zelf haar moederdagcadeau aan het uitzoeken was. Ik vroeg me gelijk af hoeveel stiefmoeder-dochter combies ze afhandelt per jaar. Of was ik de enige?

Vervolgens begon ze bovenaan in het assortiment en toverde prachtige en prijzige armbanden tevoorschijn. Ja, dat vond mijn stiefdochter wel mooi. Aan mij de schone taak om te zeggen dat ze te duur waren. Jeetje – is er dan een plafond aan de prijs als je iets voor je lieve moeder zoekt? Ik voelde me heel erg als uit een slecht sprookje, maar de verkoopster herpakte zich en liet voldoende andere armbanden zien.

We zijn geslaagd, iets blauws met een hartje eraan, precies de dingen die mama mooi vindt. En dat is ook zo, ze draagt de armband dagelijks en ze heeft me met een knipoog bedankt. Ik heb betaald met de pinpas van mijn man.

Danielle
Danielle heeft drie kinderen: een stiefzoon en -dochter, van 12 en 10, en een dochtertje van 4. Ze werkt als eind- en beeldredacteur en geeft schrijftraining. In haar vrije uren runt ze met haar man en buren een café-restaurant. Ze blogt over alles wat met het stiefouderschap te maken heeft.

Ik kan nog meer dingen opsommen die ik ondertussen geleerd heb zelf te doen, maar zo interessant is dat niet. Mijn punt is dat je niet afhankelijk moet zijn van iemand om dergelijke dingen in je leven gedaan te krijgen. Wellicht was je gewend dat the man in the house dat deed. Daar kun je extra verdrietig over gaan zitten zijn, of je accepteert het en onderneemt actie. Bel die klusjesman of, verleg je grens en dus nog beter: doe het zelf. Ten eerste bespaar je geld en ten tweede geeft het een goed gevoel als die kast daar ineens staat door jouw toedoen! De eerste dag dat mijn Grunda kast af was, heb ik wel dertig keer mijn sokken bekeken. En maar schuiven met die lades.

Maar er is iets wat nooit went: vakanties. Het is voor mij de ultieme confrontatie dat ik geen gezin vorm. En zeker als ik op ‘t strand lig en die lollige vader zijn kind vrolijk de lucht in zie gooien. Sorry, ik ben dan gewoon stikjaloers en verdrietig tegelijk. Iedere relativering is dan ook meteen zoek. Want die vader is wellicht een ontzettende hork die alleen op de vakantie aandacht voor zijn kind heeft, en al helemaal geen gezellige tafelheer meer is. Dat zie ik allemaal niet. Ik zie op zo’n kritiek moment mijn eigen tekortkoming. Ik ben geen gezin.

Dus lang leve het voortschrijdend inzicht. Er bestaat namelijk een reisorganisatie die dit probleem begrijpt en vakanties biedt voor alleenstaande ouders. Dat klinkt misschien benauwend en – eerlijk is eerlijk – dat dacht ik zelf ook. ‘Tsss, ik kan heus wel alleen met vakantie en dan bijt ik maar een keer extra op mijn lip als ik die-leuke-vader-in-de-zee zie staan. Ik kan dat heus wel.’ Dat soort stoere redeneringen zijn mij niet vreemd.

Maar ik ben ‘omgegaan’, wie niet waagt… Ik zit nu dus aan het Turkse strand, met mijn bruine billen in het zand, via… Estivant. Voor de goede orde, dat is niet hun slogan.

Ik draai de parasol terwijl mijn lieve Mirre wordt vermaakt door een team van zeer enthousiaste jongeren die het vermaak van kinderen als hoogste prioriteit in hun leven lijken te hebben. Mijn dochter is niet weg te slaan bij dit Estifun team . Zowel in de ochtend, middag als avond verzinnen ze de meest grappige activiteiten. Ik begrijp dus best dat Mirre liever met 16 andere kinderen vossenjacht doet dan met haar moeder op het strand te yahtzeeën. Hoe goed ik ook ben…

Ik smeer me nog eens in en bespreek met een andere single mama de zonnebril van die aantrekkelijke Turkse strandtent-eigenaar. Ze vraagt zich hardop af: ‘Welke kleur ogen zou hij hebben?’ om vervolgens aan mij te vragen: ‘Zeg, jij nog eentje?’ Biertjes, koetjes en kalfjes. Die ideale vader gooit zijn dochter nog eens omhoog, maar kijkt daarna direct iets te lang naar ons.
Zou-ie jaloers zijn?

Mariëtte Fehmers
is 44 jaar en woont samen met haar dochter van 8 in Amsterdam. Ze is ex-presentatrice van SBS6 (Hart van NL, Verloskundigenpraktijk en Klussen en Wonen) en werkt tegenwoordig als ondernemer. Ze heeft MAD Company opgericht, een datingsite en community voor single parents. Dit is ontstaan vanuit ervaring want Mariette is nu zelf zeven jaar single mama. Haar persoonlijke ervaringen over, en de ups and  downs van het alleenstaand ouderschap zal Mariette in haar blog beschrijven.

Als je heel jong bent, maken die verhalen weinig indruk. Je zit met een bord papperige witlof en ziet geen kans daar iets positiefs in te zien, laat staan iets eetbaars.

In mijn tienerjaren, de jaren zeventig, stond het verwijzen naar Afrika of de oorlog voor ‘hopeloos ouderwets’ en ‘iets voor bejaarden’. In de loop van de tijd ben ik wel totaal anders gaan denken. Er schijnt alleen al in Nederland jaarlijks voor meerdere miljarden euro’s aan versproducten te worden weggegooid: 350 euro per gezin per jaar!

En er is natuurlijk nog steeds honger in de wereld. Ik vind het inmiddels niet meer ouderwets om kinderen te wijzen op armoede in andere delen van de wereld, of te vertellen over de honger die hun bloedeigen grootouders hebben geleden.

Als er één dag is om stil te staan bij onze rijkdom, vrijheid en geluk is het wel 4 mei, komende vrijdag. Vreemd dat de dodenherdenking, de dag waarop we terugdenken aan de mensen die de hoogste prijs hebben betaald voor de vrijheid waar we nu nog steeds van genieten, zo naar de achtergrond dreigt te verdwijnen. Nederland leefde vijf jaar in angst. De armoede werd steeds groter en in de laatste oorlogswinter stierven veel mensen van de honger. Hier, gewoon in ons eigen Nederland, vooral in de grote steden. Bomen werden omgezaagd, elk splintertje hout werd gebruikt om te stoken of om op te koken.

Gehoord van mijn eigen ouders: tijdens de lange avonden in de hongerwinter werd er veel gepraat over eten en recepten. Wat gaan we eten als de oorlog voorbij is? Ook na de oorlog werden crisisrecepten uitgewisseld, om met een minimum aan beschikbare middelen het gezin te kunnen voeden.

Zijn er nog (over)grootouders in je familie die iets kunnen vertellen over de oorlog, de armoede, de honger, en wat ze dan wel aten? Met hun verhalen kun je bij je kinderen een klein beetje bewustzijn kweken van onze huidige rijkdom. Je zou kunnen vertellen over de oorlogservaringen in je eigen familie, de tekorten, de creatieve oplossingen, het eindeloos hergebruiken van kleding en dergelijke.

Laten jouw kinderen allerlei gezond eten staan omdat ze het niet lusten en gooien ze wel eens een lunchpakketje weg? Daar hoeven ze zich niet het hele jaar door schuldig over te voelen, maar tijdens die paar minuten stilte zouden ze daar best over kunnen nadenken.

Marieke Henselmans
Marieke Henselmans is journalist en heeft zich gespecialiseerd in alles wat met geld te maken heeft. Ze werkt mee aan tv-programma’s, geeft lezingen en schrijft boeken over besparen en zuiniger leven. Ze is moeder van drie volwassen zonen. Voor eyeOpen schrijft ze elke werkdag bespaartips en elke zaterdag een column over besparen.

Vandaag kreeg vriendin en collega-moeder Maaike bovendien een lintje vanwege al haar goede werken voor ‘onze’ kinderen. Maaike heeft het afgelopen jaar onder meer gevochten tegen de bezuinigingen op de speciale epilepsiescholen in Nederland. Ze bivakkeerde heel vaak in Den Haag, onderhield gezellige en ongetwijfeld ook minder gezellige contacten met verschillende Kamerleden, Ton Elias en Jeroen Dijsselbloem dienden, mede door haar inspanningen, twee moties in en de scholen hoefden uiteindelijk minder te bezuinigen.

Daar stond Maaike op het podium, te luisteren naar een eindeloze opsomming van al haar vrijwilligerswerk. Haar scherpe verstand zet doctor ingenieur Maaike al jaren in voor epilepsiekinderen, hun ouders, en, nou ja, de maatschappij. Naast haar stonden haar man en haar zoon Bram, die altijd een helm op moet vanwege zijn vele aanvallen. Ik stond achter in de zaal, met nog wat moeders en familie en vrienden van Maaike. Ik was zo trots op haar!

Na de uitreiking maakte ik een praatje met een van de collega-moeders. Haar zoon is al 17, een jaar ouder dan Bram. ‘Mensen reageren heel anders op hem dan vroeger,’ zei ze. Ja, dat kon ik me wel voorstellen, antwoordde ik. Het schattige is er wel een beetje af inmiddels.

Ik keek naar Bram, een lange lijs. Eindeloze armen en benen, kwijl op zijn kind, hoekige motoriek en zo’n typische overslaande puberstem. Toen we aan kwamen lopen had Bram me innig omhelsd. Ik vond hem nog steeds schattig, maar ik ken hem en ik ben vertrouwd met de Brams van deze wereld. Ergens begreep ik wel dat anderen hem misschien minder aandoenlijk vonden.

‘s Middags haalde ik met de bakfiets mijn eigen lijs van haar kinderdagcentrum, nog geen 7 en al 1.32 lang. Ze had een kartonnen kroon op, alvast voor Koninginnedag. En ik dacht wat ik altijd denk als ik haar bespied door de ramen van haar klasje: wat is ze toch schattig. Ik ben eraan gewend dat bijna iedereen Yaël lief en schattig vind. Soms schrikken onbekenden even als ze begint te grommen en fladderen of vreemde klanken uitstoot. Maar meestal verschijnt er meteen daarop een glimlach op hun gezicht: wat een lief en schattig meisje. Ik denk dat Yaël voelt dat mensen haar vertederend vinden.

Ik vroeg me ineens af hoelang die schattigheid nog zou meegaan en, vooral, wat er dan voor in de plaats zou komen. Zouden mensen in de schrik blijven hangen? Zouden ze terugdeinzen als er een grommende puber van 1.80 op ze afliep? Zouden ze bang zijn dat Yaël vlekken op ze maakte of  beet? Ik ken de grotere versies van Yaël en ik kan nog steeds het pure en lieve in ze zien, maar hoe is dat voor buitenstaanders?

Gisteren was het Koninginnedag. Yaël mocht haar nieuwe zomerschoenen aan. Ze ging met Hanno even naar de vrijmarkt in de buurt. Overweldigd door alle indrukken liet ze zich op een kleed met speelgoed vallen. Ze begon verwoed over het kleed te kruipen. ‘Ga maar staan,’ zei Hanno een beetje gegeneerd. Hij probeerde haar overeind te helpen, zonder op de verkoopwaar te gaan staan. Yaël had al een speelgoedgeval met hout en elastieken in haar mond. Ze was nu languit op haar buik op het kleed en de spullen gaan liggen. ‘Haal dat maar uit je mond,’ probeerde Hanno nog. Hij trok het ding uit haar mond en wilde het onopvallend terugleggen. De verkoopster liep naar Hanno toe, lachte vertederd en zei: ‘Ah joh, neem maar mee. Het is goed zo.’

Dus kwam Yaël even later het huis in gewandeld, zwaaiend met haar gratis trofee, zich van geen kwaad bewust. Ik vond haar weer allerschattigst. En gelukkig stond ik nog niet alleen in die opvatting.

Sanne Kloosterboer
Sanne Kloosterboer (38) is de moeder van Yaël (6). Yaël is verstandelijk gehandicapt, autistisch en heeft epilepsie. Sanne woont met man en kind in Amsterdam en werkt bij een krant.

J/M is een informatief, journalistiek maandblad met een uitgebreide website vol achtergrondinformatie voor ouders van 4- tot 16-jarigen. J/M richt zich op alle aspecten van het ouderschap. Niet belerend, maar praktisch, toegankelijk en betrokken. De redactie informeert ouders helder en deskundig over de vele beslissingen die bij het opvoeden gemaakt moeten worden.